آشنایی با شغل مهندسی پلیمر

نوشته شده توسط

الو استخدام

آشنایی با شغل مهندسی پلیمر

شاید کمتر کسی به این نکته دقت کند و یا آگاهی داشته باشد که در بسیاری از اجزا و وسایل پیرامون او یک مهندس پلیمر نقش داشته است.از رنگ کاری های اطراف گرفته تا پوشش کابل ها و خودرویی که سوار بر آن هستیم تا مسواک و خمیردندان و لباسی که در تن داریم و بسیاری از موارد دیگر دست یک مهندس پلیمر در آن به کار رفته است.هدف از تربیت مهندس پلیمر تولید محصولات پلیمری از قبیل لاستیک،پلاستیک و الاستومر و موارد دیگر مورد نیاز در صنعت است.پلیمرها از نظر صنعتی به پلاستیک ها،الیاف ها،لاستیک ها و پوشش ها و برچسب ها تقسیم می شوند.

نوعی دیگر از تقسیم بندی  برای پلیمر وجود دارد که نیاز است در اینجا آنها را شرح دهیم:

- پلیمرهای طبیعی : تهیه پلیمرهایی که با تغییردادن و به عمل آوردن مواد طبیعی بزرگ مانند نشاسته و سلولز و کائوچو و... حاصل می شوند را پلیمرهای طبیعی می گوییم.

- پلیمرهای مصنوعی: ترکیب پایه های کوچک مولکولی و تبدیل آنها به مواد بزرگ که پلیمرهایی را تولید می کنند را، پلیمرهای مصنوعی می نامیم.پایه های اصلی نفت،گازو زغال سنگ هستند.

- ساختار پلیمری : سه شاخه­ی خطی،شاخه دار و شبکه ای از جمله ساختاری هستند که برای تقسیم بندی از این ویژگی ها استفاده می شوند.

- آرایش یافتگی زنجیره ها : در این تقسیم بندی دو نوع آرایش داریم یکی آرایش کریستالی و دیگر آرایش بی نظمی. اگر زنجیره های پلیمر در حالت سرد،مذاب و یا محلول به آرایش منظم برسند آرایش کریستالی و اگر این زنجیره به آرایش منظم نرسد به آن آرایش بی نظم می گوییم.

- چیدمان مونومرها در زنجیره پلیمری : این تقسیم بندی به دو بخش هموپلیمر و کوپلیمر تقسیم می شود.اگر تنها یک واحد تکرار شونده در مولکول پلیمر وجود داشته باشد هموپلیمری و اگر بیش از یک واحد تکرار شونده وجود داشته باشد کوپلیمر داریم. کوپلیمر خود به بخش های کوپلیمر اتفاقی،کوپلیمر تصادفی،کوپلیمر دسته ای و کوپلیمر پیوندی تقسیم می شود.

- مکانیسم پلیمر شدن و یا پلیمریزاسیون : اگر ترکیباتی با وزن مولکولی کم با هم ترکیب شوند و ترکیب پیچیده ای را حاصل کنند پلیمریزاسیون داریم.پلیمریزاسیون به صورت زنجیره ای و مرحله ای است.

- رفتار حرارتی : تغییراتی که در شکل قالب در پلیمرها بر اثر حرارت به وجود می آید نوعی دیگر از تقسیم بندی پلیمرهاست.اگر پلیمرها در اثر گرما نرم و در اثر سرما سخت شوند و شکل قالب خود را بگیرند ترموپلاست و اگر هنگام حرارت دیدن پیوندهای عرضی به دلیل واکنش های شیمیایی در آن ایجاد شود و پلیمر جامد شوند ترموست ها داریم که دو دسته این تقسیم بندی هستند.

گرایش های تحصیلی مهندسی پلیمر

- گرایش تکنولوژی و علوم رنگ : این مهندسین فرمول رنگی را که قرار است استفاده شود را ارائه می دهند.در این فرموله کردن مکانی که قرار است این رنگ استفاده شود و خواص و ویژگی های آن را در نظر می گیرند.دروس این گرایش به دو قسمت تقسیم می شوند بخش اول مربوط به مواد رنگ زا است که در صنعت نساجی،چاپ و چرم سازی از آن استفاده می شود و بخش دوم پوشش دهی است که برای سطوح مختلف و برای کاربردهای خاص استفاده می شود.لازم به ذکر است از مهم ترین موارد برای پیشگیری از هدر رفتن سرمایه در اثر خوردگی همین پوشش دهی است زیرا در بسیاری از موارد پوسیدگی و خوردگی دلیل اتفاقات زیان بار اقتصادی است.تأمین مواد رنگرزی و مواد پوشش دهی از بخش مهم صنایع شیمیایی است که برای تحقق آن هزینه های زیادی صرف می شود و ظاهری زیبا و با کیفیت از موارد مهم برای هر کالایی است.این رشته دارای دروس آزمایشگاهی زیادی است که از جمله آنها می توان به آزمایشگاه های تولید و کنترل رنگ،شیمی و تکنولوژی رنگ طبیعی،کنترل کیفیت روکش های صنعتی،شیمی و تکنولوژی مواد رنگرزی سلولزی و پروتئینی و آنالیز و شناسایی دستگاه ها اشاره کرد. اما تولید­پینت،تکنولوژی جوهرهای­چاپ،خواص فیزیکی­و­مکانیکی پلیمر درصنایع رنگ،زبان تخصصی رنگ،شیمی و­تکنولوژی مواد­رنگرزی 2و1،شیمی و فیزیک پلیمر استفاده در صنایع،تکنولوژی پودر الیاف و کارگاه های تولید چاپ و پینت از دروس تخصصی این رشته هستند.

- صنایع پلیمر : مهندسین این گرایش وظیفه طراحی،فرمولاسیون،آنالیز و بررسی خواص فیزیکی و مکانیکی سه ماده­ی پلاستیک،لاستیک و کامپوزیت را دارند.ژئولوژی پلیمرها،خواص فیزیی و مکانیکی و کاربرد پلیمرها ،مهندسی کامپوزیت و الاستومر و پلاستیک،اصول مهندسی پلیمریزاسیون،تکنولوژی و خواص فیزیکی الیاف،کارگاه های کامپوزیت و الاستومر و پلاستیک،شیمی فیزیک پلیمرها و آزمایشگاه،شیمی و سنتیک پلیمریزاسیون از جمله دروس تخصصی این گرایش هستند.

- پلیمریزاسیون : انجام تحقیقات و پژوهش هایی که در آن ماکرو مولکول ها و پلیمرها تولید می شوند و بیشتر در صنایع پتروشیمی مورد استفاده قرار می گیرند در حیطه کاری مهندسین این گرایش است.شناخت ترکیبات پلیمری،فرمولاسیون تبدیل این مواد بر پایه و ویژگی های مورد نظر و ایجاد بعدهای تولیدی تبدیل پلیمر خام به مواد مصرفی از جمله مسئولیت این مهندسین است.ژئولوژی پلیمرها،شیمی فیزیک پلیمرها،سنتز پلیمرها،کنترل پیشرفته در فرایندهای پلیمری و تخریب و پایدارسازی پلیمرها از جمله دروس تخصصی این گرایش هستند.

- نانوفناوری : انجام تحقیقات بر پایه علوم و فناوری های جدید در مقیاس نانومتر وتولید اجزای مختلف توسط کنترل اندازه و شکل، بر عهده تحصیل آموختگان این گرایش است.نانوفناوری یک رشته میان رشته ای است و با رشته هایی از قبیل فیزیک،شیمی،بیوتکنولوژی و پزشکی و مهندسی در ارتباط است.طراحی و ساخت مواد جدید دارای خواص مورد نظر یا بهبود یافته نسبت به قبل در راستای کاربردها که با علم جدید ساختار جدید ارائه دهد از جمله وظایف این مهندسین است.فرایند تولید و شکل دهی نانوکامپوزیت های پلیمری،تعیین خواص،مشخصات و کاربرد مواد نانو پلیمری،نانوفناوی پوشش های پلیمری و فناوری ذره در زمینه پلیمری از جمله دروس تخصصی این رشته هستند.

- چاپ : پیوند دادن دوره ها با یکدیگر و گسترش فرهنگ از جمله مواردی است که از مهندسین این گرایش انتظار می رود.اهمیت دادن به این رشته در حقیقت محکم کردن بازوی علمی امور فرهنگی در جامعه است.کیفیت و کمترین هزینه برای چاپ از جمله مواردی است که مدیریت آن بر عهده دانش آموختگان این گرایش است. با پیشرفت تکنولوژی این صنعت هم تغییرات و پیشرفت های بسیاری داشته است؛سیستم های چاپ دیجیتال و دستگاه های چاپ پیشرفته نیازمند افراد متخصص هستند که در این زمینه آموزش و مهارت های لازم را کسب کرده اند.فرایندهای چاپ تماسی و غیرتماسی،پردازش و انتقال تصویر،فرایندهای چاپ و گرافیک، مهندسی طراحی تولید و عملیات چاپ و خواص فیزیکی و مکانیکی مرکب های چاپ از دروس تخصصی این گرایش هستند.

نرم افزارهای کاربردی و تخصصی مهندسی پلیمر

- ASPEN : نرم افزاری برای طراحی و شیه سازی فرایندهای پلیمری و فرایندهای مواد جامد و دارا بودن بانک اطلاعاتی قوی در زمینه خواص فیزیکی و شیمیایی جامد،مایع وگاز

- moldflow : یک نرم افزار کاربردی گرافیکی برای طراحی های سه بعدی قطعات مختلف

- hysys :نرم افزاری برای شبیه سازی فرایندهای پالایشگاهی،پتروشیمی،الکترولیتی و مواد جامد

- FLUENT : نرم افزاری برای مدل کردن و نمایش دادن جریان های سیال و انتقال حرارت در هندسه های پیچیده

- pipe calculator : نرم افزاری محاسباتی برای افت ناشی از اصطکاک در خطوط لوله­ای

- vlab : نرم افزاری برای شبیه سازی های آزمایشگاهی است؛مولاریته و چگالی،تجزیه کمی،گرما شیمی،تعادل شیمیایی انحلال پذیری و جامدات،استوکیومتری،واکنش دهنده های محدود کننده و اسیدها و بازها محیط های این نرم افزار هستند.

- matlab : نرم افزاری برای محاسبات ریاضی و برنامه نوشتن

مهارت های مهندس پلیمر

- توانایی انجام شبیه سازی های لازم با نرم افزارهای حیطه کاری خود

- توانایی فرمولاسیون کردن انواع پلیمرها و ارائه دستورات لازم برای ساخت آنها

- توانایی آنالیز و تحلیل پارامترهای مختلف توسط نمودارهای و بهینه سازی آنها

- توانایی تغییرات در پارامترهای عملیاتی در فرآیندها با توجه به تغییرات در شرایط

- توانایی اجرایی داشتن و نظارت کردن بر کلیه امور

- توانایی گزارش نویسی از فعالیت ها و پیشرفت های مرحله به مرحله در تحقیقات و پژوهش های حیطه کاری خود

- توانایی درک مسائل و حل آنها

- دارای سلامت جسمی و داشتن حس بویایی و بینایی بالا و عدم حساسیت به محیط آزمایشگاهی

- توانایی انتقال دادن یافته ها و تجارب خود به دیگران

- آشنا بودن و شناخت کلیه مواد به خصوص موادی که قصد آزمایش آنها را دارند

- توانایی دقت و سرعت بالا داشتن در انجام محاسبات لازم و شبیه سازی ها

- توجه داشتن به مسائل ایمنی و بهداشتی در محیط کار و پرسنل

 وظایف مهندس پلیمر

- انجام پروژه­ها و تحقیقات در زمینه های صنعتی،دفاعی،سلامتی و بحرانی

- دستیابی به جدیدترین منابع علمی و تحقیقاتی و فناوری در حیطه کاری خود

- ایجاد شبیه سازی ها هم به صورت پایا هم به صورت دینامیکی

- انجام محاسبات طولانی و پیچیده در کمترین زمان

- انجام طرح های تحقیقاتی و اجرایی با بهینه ترین حالت ممکن از نظر زمانی و اقتصادی

- همکاری های لازم با کلیه قسمت های مربوط به حیطه کاری خود به خصوص دانشگاه

- طراحی واحدهای ساخت پلیمری در بخش بخشهای مختلف این رشته

- رعایت کلیه قوانین،دستورالعمل ها و ضوابط در حیطه کاری خود

- نظارت داشتن بر عملکردهای قسمت های مختلف

- توجه داشتن به مسائل زیست محیطی

- نظارت بر رعایت کلیه مسائل ایمنی و بهداشتی در محیط کار

بازارکار و درآمد مهندس پلیمر

با توجه به نیازهایی که در صنایع مختلف به این مهندسین است کمتر مهندس پلیمر با مهارت و با تخصصی هست که بیکار باشد.حضور فعالانه بیشتر این مهندسین پلیمر در کارخانجات است اما باید بگوییم در قسمت های دیگر مانند تولیدات پوشاک، در پزشکی، در زمینه کشاورزی و سازمان حمل و نقل به خصوص در خودروسازی هم از افراد مهم وکلیدی هستند.این مهندسین می توانند در سمت های مدیر کنترل پروژه،کارشناس کنترل کیفیت،مدیر تولید و در زمینه های آموزشی و پژوهشی هم حاضر شوند.میزان حقوق دریافتی این فعالان به عواملی هم چون میزان تحصیلات و توانایی های که دارند بستگی دارد.اگر در سازمان های دولتی استخدام شوند با توجه به قوانین و مقررات دولتی حقوق دریافت می کنند و اگر در کارخانجات و شرکت های خصوصی فعالیت داشته باشند به صورت قراردادی و متناسب با مهارت و میزان فعالیتی که دارند حقوق دریافت می کنند.به طور میانگین حقوق این مهندسین بین 2 تا 5 میلیون تومان است.

ارسال نظر