آشنایی با شغل مهندسی شهرسازی

نوشته شده توسط

سعید قدرتی

آشنایی با شغل مهندسی شهرسازی

رشد شهرها و ابعاد جدید و مختلف نیازها در شهرها نیازمند یک طراحی وبرنامه ریزی برای توسعه پایدار شهری است که پاسخگوی بسیاری از مسائل ما باشد، به همین دلیل تربیت نیروی انسانی آگاه و کارآمد در حیطه شهرسازی بیشتر از هر وقتی احساس می شود و یکی از نیازهای اساسی امروزه به حساب می آید.

کسی که برای طراحی و برنامه ریزی شهری متناسب با سطح فرهنگ جامعه آموزش های لازم را کسب کرده است را مهندس شهرسازی تعریف می کنیم.مهندس شهرسازی در زمینه شهری، با شرایط مناسب سازمان دهی،هدایت،توسعه و بهره بردن از منابع موجودی که در اختیار دارد باید نهایت تلاش خود را انجام داده تا یک محیطی لذت بخش و زیبا برای افراد جامعه را حاصل کند.این مهندسین را در حقیقت می توان تولید کنندگان قالب شهری دانست که در این قالب بندی باید با سایر مهندسین دیگر هماهنگ بوده و بهترین عملکرد را داشته باشند و در این عملکرد باید به مکان های مختلف یک شهر متناسب با فرهنگ،اقتصاد و امکانات اجتماعی دقت خاصی بکنند.نکته قابل ذکر در مورد این مهندسین توجه داشتن و بررسی کردن کلیه موارد است به طور مثال بررسی خطرات سیل و راه های مقابله با آن خود یک دید گسترده­ی مهندسی را می طلبد؛زمانی که یک اتفاقی مانند سیل افتاده است اگر طراحی زیرساخت یک شهر مشکل داشته باشد عدم توجه به این مسئله می تواند خسارات سیل را چندین برابر کند.مسئله دیگر در طراحی شهری توجه کردن به خصوصیات جسمی،معنوی و روحی است.مهندس شهرسازی باید به این درک برسد که طرح و برنامه او از ابتدایی ترین مواردی است که زمینه آرامش جامعه را به ارمغان می آورد.

گرایش های مهندسی شهرسازی

- گرایش برنامه ریزی شهری : هدف از این گرایش به طور جامع تأمین رفاه شهرنشینان از طریق ایجاد یک محیط سالم از هر نظر مهندسی و محیطی دلپذیر است.یک مهندس که در این رشته تحصیل کرده است باید همه فعالیت خود را در جهت رسیدن به هدف های محیط،دقت کردن در ارتقای منظر شهری و هویت شهری انجام دهد.برنامه ریزی شهری در درجه اول با موضوعات عمومی سروکار دارد و تعیین اهداف و انتخاب گزینه مناسب در میان سایر گزینه ها از جمله مواردی است که یک مهندس برنامه ریز باید به آن دقت کند.شناخت و تحلیل فضای شهری،کارگاه شهرسازی مقدماتی،برنامه ریزی حمل و نقل درون شهری،حقوق و مدیریت شهری،روش های برنامه ریزی شهری،طراحی و کاربرد نظام اطلاعات شهری،کارگاه برنامه ریزی شهری 2و1،برنامه ریزی مسکن،برنامه ریزی کاربری زمین،طراحی و کاربرد نظام اطلاعات شهری،اندیشه های شهرسازی با تأکید بر رویکرد اسلامی و روش تحقیق از جمله دروس اصلی این گرایش هستند.

- گرایش مدیریت شهری : کسب آگاهی لازم و کافی در معیارها و روش های توسعه پایدار شهرسازی و برقراری یک ارتباط بین شهرسازی و مدیریت شهری و شناسایی تحولات اساسی مورد نیاز در سازمان و انجام برنامه های استراتژیک و برنامه ریزی های مدیریتی شهری از اهداف  تربیت این دانش آموختگان است.تعیین راهبردهای شهر با مشارکت نهادها و شهروندان و تأکید بر جایگاه رهبری مدیریت شهری از جمله فعالیت های این مهندسین است.از مهم ترین وظیفه این دانش آموختگان باید به شناسایی نقاط قوت و ضعف شهر خود اشاره کنیم به طوری که بتوانند کلیه اهداف جامعه را در حیطه کاری خود به تحقق برسانند.برنامه ریزی،خدمات رسانی،مدیریت فرهنگی محلی،انجام پروژه های عمرانی و ترسیم چشم انداز شهری در راستای دست یابی به توسعه پایدار در حیطه کاری این مهندسین است.نظریه­های رفتار سازمانی پیشرفته،حقوق شهری و قوانین شهرسازی،برنامه ریزی شهری،مدیریت منابع انسانی پیشرفته،اقتصاد شهری،مدیریت مالی و بودجه شهرداری ها،برنامه ریزی منطقه ای برای مدیران،اصول برنامه ریزی در امور فرهنگی،سیستم های اطلاعات مدیریت،نظریه سازمان و مدیریت-دیدگاه استراتژیک،جامعه شناسی شهری  و پاتولوژی شهری از دروسی هستند که دانشجویان باید آنها را پاس کرده و به یک درک کاملی از آنها برسند.در بسیاری از موارد دیده شده که عدم مدیریت شهری در به وجود آمدن بسیاری از مسائل را دلیل می دانند و ضعف مدیریتی زمانی حاصل می شود که دانشجو نتواند آموزش های لازم را کسب کند که این خود نیز می تواند نتیجه ضعف سیستم آموزشی و یا عدم مهارت و استعداد دانشجو باشد.

- گرایش طراحی شهری :در تعاریف متعدد این گرایش را یک تابلوی نقاشی که همه جزئیات و زیبایی های آن را یک مهندس طراح خلق می کند بیان می کنند. باید گفت این طراح علاوه بر هنر چیره دستی که در ذهن دارد باید در رشته هایی نظیر برنامه ریزی شهری؛معماری و منظرسازی،مهندسی فنی،مهندسی ترافیک حمل و نقل،روانشناسی،جامعه شناسی و اقتصاد هم دارای تسلط کافی باشد.مهندسین این گرایش در طراحی های خود نباید امروز و مسائل امروز را ببینند بلکه باید علاوه بر شناسایی مشکلات امروز و توجه به رفع آنها در طراحی های خود نیازمندی های سال های بعد را هم لحاظ کند.طراحی ساختمان ها،شکل فیزیکی،توسعه و گسترش شهرها و دقت کردن به طراحی فضاهای لذت پذیر،توسعه سیاستگذاری های نوین پیرامون ساخت و ساز شهری، داشتن قدرت تصمیم های درست و مناسب و آموزش های لازم جهت ایجاد مکان های مطلوب و انجام بررسی های لازم در طراحی شهری از جمله فعالیت های این مهندسین است.روش ها و فنون شهری 3و2و1،مبانی برنامه ریزی شهری برای طراحان،کارگاه های شهری 3و2و1، مبانی نظری طراحی شهری و اندیشه ها و نظریات طراحی شهری با تأکید بررویکرد اسلامی از دروس اصلی این گرایش مهندسی شهرسازی می باشند.

- گرایش برنامه ریزی منطقه­ای : بهتر ابتدا یک تعریفی از منطقه ارائه دهیم: در یک محدوده­ی مشخص جغرافیایی که کارکردهای همسان و ویژگی های جغرافیایی،اقتصادی،انسانی و اجتماعی مشترک وجود دارد یک تعریف جامعی از منطقه است.توسعه مناطق و کاهش اختلافات در سطح شهر و روستا،توسعه های اقتصادی و اجتماعی منطقه ای،تربیت نیروی انسانی متخصص و مورد نیاز برای رفع نیازهای مربوط به برنامه ریزی های منطقه ای،تقویت زمینه های علمی و فنی و تخصصی شهرسازی در حیطه برنامه ریزی منطقه ای و توسعه پایدار برای منطقه از اهداف تربیت دانش آموختگان این گرایش است.تحلیل نقاط ضعف و قدرت،فرصت ها،چشم اندازها،اهداف اصلی اولویت های مبتنی بر جهت گیری های مثبت منطقه ای و روش های دست یابی به اهداف تعیین شده از جمله فعالیت های این مهندسین است.این مهندسین از افراد کلیدی هستند زیرا به طور کلی در شهرسازی ها، منطقه ها و محدوده ها را مشخص می کنند که این مهندسین با شناسایی کردن نیازهای مهم،نظارت ها و پیگیری ها در منطقه خود می توانند در توسعه پایدار کلی بسیار تأثیر گزار باشند.

نرم افزارهای اصلی در مهندسی شهرسازی

- AutoCAD : نرم افزاری برای طراحی های مرتبط با نقشه کشی های دو بعدی و سه بعدی

- Autodesk AutoCAD 3D  :نرم افزاری برای نقشه کشی و مدل سازی های مربوط به شهرسازی و سایر طراحی ها که تغییرات را سریعتر و پیشرفته تر اعمال می کند

- Revit :نرم افزاری برای مدل سازی و طراحی نقشه های ساختمانی

-Expert choice : نرم افزاری برای پیاده سازی فرآیندهای تحلیل سلسله مراتبی  AHP

- Geoshow3D : نرم افزاری قوی برای مدیریت اطلاعات جغرافیایی سه بعدی

- City Engine : نرم افزاری برای ایجاد مدل سازی سه بعدی

مهارت های مهندس شهرسازی

- داشتن قدرت دید مهندسی بالا و درک خوبی از فضا

- دارا بودن قدرت تخیل بالا

- آشنایی با مدل ها و الگوهای کمی در شهرسازی ها

- توانایی درک حرفه ای،برنامه ریزی شهری و نحوه بهره گیری از آن در این حرفه

- توانایی خواندن و درک متون و نقشه های فنی رشته خود

- توانایی درک محیط شهری و انتقال مفاهیم آن

- آشنایی با روش های پژوهشی علمی و شیوه های کاربرد آن در مطالعات شهری

- توانایی کار کردن با نرم افزارهای مربوط به زمینه کاری حود

- دارا بودن اطلاعات گسترده و عمیق در حیطه کاری خود

- آشنا بودن با مفاهیم تکنیکی و اصول فنی حیطه کاری خود

- قادر به تهیه طرح ها و برنامه های جامع و مهندسی شده در کلیه زمینه ها در حیطه کاری خود

- توانایی انجام مدیریت های لازم برای توسعه پایدار شهری

وظایف مهندس شهرسازی

- تهیه طرح های شهری و منطقه ای

- نظارت داشتن و روحیه پیگیری داشتن بر قسمت های مختلف حیطه کاری خود

- ارائه مشاوره به مدیران و مسئولان در امورات شهری و منطقه ای

- انجام پروژه های محوطه سازی،تفکیک زمین و طراحی محله ای

- همکاری های لازم با سایر ادارات و سازمان ها مانند استانداری ها و شهرداری ها

- تأیید نقشه های ساخت و ساز

- نظارت داشتن بر کلیه دستورالعمل ها و استانداردها در حیطه کاری خود

- برنامه ریزی کردن و اجرا کردن آن با در نظر گرفتن کلیه اهداف

- انجام برنامه ریزی هایی برای کاهش اثرات در حوادث های ناگوار مانند سیل و زلزله

- توجه داشتن به کلیه موارد ایمنی در بخش های مختلف کاری خود

بازارکار و درآمد مهندس شهرسازی

با توجه به اینکه این رشته مهندسی در زمینه های کاری متنوع فعالیت های بسیار عمده و ارزنده­ای دارد دارای بازار کار خوبی است. در برخی کشورها برای افراد با مدرک مهندسی شهرسازی و موفقیت های پروژه ای که داشته اند، امتیازات خاصی قائل هستند.اهمیت دادن به این مهندسین به خاطر توسعه شهرسازی و شهرنشینی است که نیاز دائمی به تخصص و مهارت این افراد را می سازد.این مهندسین در بخش هایی مانند سازمان برنامه و بودجه کشوری،در وزارت کشور،استانداری ها،وزارت راه و شهرسازی،دفاتر نوسازی بافت های فرسوده،سازمان نوسازی و زیباسازی شهری،در شرکت های عمران و هم چنین مراکز تحقیقاتی مسکن و شهرسازی،نظام مهندسی ساختمان و یا در بخش های خصوصی که مرتبط با تخصص و مهارت آنهاست می توانند مشغول به کار شوند.نکته قابل ذکر در مورد این مهندسین این است که در بسیاری از موارد مشاهده شده که مهندسین عمران و نقشه کش یا تکنسین های آنها به جای این مهندسین حضور پیدا می کنند که این خود می تواند به دلیل عدم آموزش هایی که دارند در خلق بسیاری از مشکلات بی تأثیر نباشد.با توجه به تنوع کاری که این مهندسین دارند حقوق دریافتی آنها بسیار متفاوت است در برخی موارد حقوق های چند ده میلیونی و در برخی موارد حقوق های پایه وزارت کاری برای این فعالان دیده می شود.

ارسال نظر