آشنایی با شغل و رشته مهندس برق

نوشته شده توسط

سعید قدرتی

آشنایی با شغل و رشته مهندس برق

با نگاهی به اطراف خود و توجه کردن به وسایلی که از آنها در موارد مختلف استفاده می کنیم ردپای یک مهندس برق را به طور مستقیم و یا غیر مستقیم می بینیم.

در اختیار قرار دادن یک برق با کیفیت،به کارگیری این علم در موارد مختلف صنعتی و تولید قطعات الکتریکی و الکترونیکی جدید با کاربردهای خاص و هدیه دادن نور به خصوص در شب و شاید مهم تر از همه این موارد در این روزها گستردگی اینترنت و در اختیار قراردادن آن در هر جا و مکانی با بهترین کیفیت نیاز به علم مهندس برق را برای ما پر اهمیت تر از هر رشته دیگری نشان می دهد.مهندسی برق از شاخه فنی و مهندسی است که به بررسی،مطالعه و کاربرد الکتریسیته،الکترومغناطیس و الکترونیک می پردازد.در یک تقسیم بندی مهندس برق را به دو صورت بیان می کنیم:حالت اول تولید انرژی الکتریکی با تبدیل انرژی های مورد نیاز و انتقال این انرژی که کمترین تلفات را داشته باشد و در حالت دوم بررسی و تحلیل کردن سیستم های الکترونیکی است که برای پردازش و انتقال اطلاعات صورت می گیرد.پردازش سیگنال،مباحث الکترومغناطیس و امواج،مدارها و سیستم های الکترونیکی آنالوگ و دیجیتال،ماشین های الکتریکی جریان متناوب و جریان مستقیم،سیستم های انتقال انرژی الکتریکی،سیستم های مخابرات و انتقال اطلاعات و سیستم های کنترلی و هم چنین مبحث حفاظت از جمله مباحث این مهندسی هستند.نکته قابل ذکر برای کسانی که در این رشته قصد تحصیل دارند قوی بودن در دروس ریاضیاتی و فیزیک و هم چنین قدرت تحلیل داشتن به خصوص در زمینه طراحی مدارات الکتریکی،الکترونیکی و دیجیتال و مدارات و نقشه های برقی است.

گرایش های مهندسی برق

- گرایش برق قدرت : تولید یک شکل موج ولتاژ و جریان و تبدیل آنها به یکدیگر و انتقال آن به بهترین نحو ممکن که کمترین تلفات اکتیو و راکتیو را داشته باشد و توان مورد نیاز را در اختیار مصرف کننده قرار دهد،در حیطه کاری این مهندسین است.این رشته از پرکاربردترین رشته های مهندسی برق می باشد؛ زیرا قبل از بهره گیری از برق در قسمت های مختلف این مهندسین باید برق را در اختیار آنها قرار دهند یا به گونه ای دیگر بیان کنیم وظیفه این مهندسین در حالت جامع در اختیار قرار دادن برق آماده با کیفیت در اختیار مشتریان خود می باشد.نیروگاه های تولید برق و شبکه های انتقال توزیع و پست های تبدیل برق به ولتاژهای مورد نیاز مصرفی از جمله مکان هایی هستند که این مهندسین باید حضور داشته باشند.ماشین های الکتریکی جریان متناوب و جریان مستقیم،ترانسفورماتورها و کلیدهای فشارقوی نظیر سکسیونر و دژنکتور،کابل و اندازه گیری های پارامترهای مختلف با دستگاه های اندازه گیر از مهم ترین دستگاه ها و قطعاتی هستند که این مهندسین روزانه با آنها کار می کنند.مبحث حفاظت از انسان در برابر خطرات مختلف برقی از جمله فعالیت های بسیار پراهمیت این مهندسین است.یکی از گرایش های این مهندسی گرایش الکترونیک قدرت است که به طراحی و بهره برداری از تجهیزات الکترونیکی و ویژه سیستم قدرت که با ولتاژ و جریان بالا سازگار است می پردازد،که نگاه ویژه ای در این روزها به آن می شود.حفاظت و رله و آزمایشگاه آن،بررسی سیستم های قدرت 2و1، الکترونیک صنعتی و آزمایشگاه آن،عایق و فشارقوی و آزمایشگاه آن و ماشین های الکتریکی 3 از دروس تخصصی الزامی برای این گرایش هستند.

- گرایش الکترونیک : هدف از تربیت این مهندسین طراحی و ساخت قطعات الکترونیکی و کاربردهای آنهاست.فعالیت های این مهندسین به دو حالت تقسیم می شود: حالت اول طراحی و ساخت سیستم ها و تجهیزات الکترونیکی و حالت دوم مربوط به میکرو الکترونیک است که شامل علم مواد و فیزیک الکترونیک است.مهم ترین مباحث در این رشته پاسخ فرکانسی و عوامل مربوط به کاهش فرکانس های بالا و پایین،تقویت کننده های مختلف،تولید سیگنال های سینوسی و پاسخ مدارهای خطی و غیرخطی،تولید پالس های مورد نیاز،انجام طراحی های دیجیتال،تحقیق و بررسی مدارهای تشدید،روش های ساخت قطعات و مدارهای نیمه هادی و تحلیل و طراحی آنها و محدود کردن نویز و کاهش تلفات می باشد.مدارهای مخابراتی و آزمایشگاه آن،الکترونیک 3 و آزمایشگاه آن،مدارهای پالس و دیجیتال و آزمایشگاه آن،طراحی سیستم های ریزپردازنده و آزمایشگاه الکترونیک صنعتی از دروس تخصصی هستند که دانشجویان باید حتماً آنها را با نهایت تسلط و دقت پاس کنند.

- گرایش کنترل : تعیین رفتار سیستم های دینامیک مانند حالت مطلوب،ارزیابی حالت فعلی،استراتژی کنترلی و یا اتوسیون صنعتی نظیر تعداد حلقه های کنترلی،عیب یابی خودکار،شبکه های سلسله مراتبی،لایه های میدانی،لایه های نظارتی و کنترلی و یا روباتیک در صنعت مانند محیط های خطرناک،آموزش،شبیه سازی طبیعت و روبات های انسان نما از فعالیت های این دانش آموختگان است.به طور کلی هدف این گرایش مهندسی برق،تحلیل­و­مدل­سازی پویا،معرفی اصول طراحی­وچگونگی­استفاده­از­سیستم­های­کنترل اتوماتیک­برای­بهبود­رفتاری سیستم،طراحی؛تحلیل و بهره گیری از سیستم های کنترل اتوماتیک در صنایع مختلف می باشد.سیستم های کنترل دیجیتال و آزمایشگاه آن،کنترل صنعتی و آزمایشگاه آن،ابزار دقیق و آزمایشگاه آن، آزمایشگاه الکترونیک صنعتی و سیستم های کنترل مدرن از دروس تخصصی این گرایش هستند.

گرایش مخابرات : ارتباط بین دو یا چند کاربر در نقاط مختلف، ارسال و انتقال اطلاعات از نقطه ای به نقطه دیگر،اینترنت و ماهواره های ارتباطی از جمله خدماتی هستند که این مهندسین ارائه می دهند.سیستم های مخابراتی نظیر مدولاسیون،جبران اثر کانال،جبران سازی سیگنال از نویز و پروتوکول های مایکروویو یا آنتن و رادار هوانوردی و دریانوردی؛زمین شناسی و تکنولوژی نهان کاری و یا ماهواره ها مانند انتقال داده ها، تصویر و صوت و مخابرات ماهواره ای و GPS  از جمله حوزه های فعالیتی این مهندسین است.مدار های مخابراتی و آزمایشگاه آن،میدان و امواج،ریز موج و آنتن و آزمایشگاه آن،مخابرات دیجیتال و آزمایشگاه آن و پردازش سیگنال دیجیتال دروس تخصصی این گرایش هستند.

نرم افزارهای کاربردی مهندس برق

- MATLAB : انجام محاسبات پیچیده و برنامه نویسی

- Proteus Design : نرم افزاری برای شبیه سازی پردازنده ها،طراحی تخته مدار چاپی و ایجاد شماتیک

- Altium Designer : نرم افزاری برای طراحی PCB ،آنالیز مدارهای آنالوگ و دیجیتال و پیاده سازی شماتیک

- code vision AVR : نرم افزار برنامه نویسی برای میکروکنترلرهای AVR

- orCAD Pspice : نرم افزاری برای شبیه سازی مدارات و اضافه کردن نویز و به دست آوردن نتایج دقیق و جامع از عملکرد مدار

- SIMATIC step7 : نرم افزاری برای کترل کننده های قابل برنامه ریزی plc

- eplan :نرم افزاری برای ترسیم قطعات و مدارات

-  Digsilent : تجزیه و تحلیل سیستم های قدرت الکتریکی صنعتی،تجاری و برق منطقه ای

مهارت های مهندس برق

- تسلط داشتن به مسائل و مفاهیم ریاضیاتی و فیزیکی

- قدرت طراحی و تجزیه و تحلیل مدارات و نقشه ها

- قدرت تصمیم گیری درست و به جا به خصوص زمانی که اتفاق و یا مشکلی پیش آید

- دارا بودن استعداد فنی

- توانایی برنامه ریزی داشتن و اولویت بندی کارها

- روحیه همکاری داشتن گروهی

- نهایت دقت داشتن در کاری که انجام می دهند زیرا کوچکترین خطا باعث مرگ و یا خسارات بدون جبرانی می شود

- آشنایی با کلیه تجهیزات و قطعات حیطه کاری خود

- وقت شناس بودن به خصوص زمانی که مشکل یا قطعی رخ داده است

- توانایی کار کردن با نرم افزارهای حیطه کاری خود

- آشنایی و آگاهی از کلیه قوانین ایمنی و سلامت در زمینه کاری خود

- توانایی ساخت قطعات و تجهیزات مورد نیاز

وظایف مهندس برق

با توجه به گرایش های مختلف این مهندسی هر کدام وظایف خاص خود را دارند که ما در اینجا به طور کلی این وظایف را بیان می کنیم:

- نصب،راه اندازی و نگهداری سیستم های حیطه کاری خود

- کنترل و نظارت بر اجرای فعالیت های زمینه کاری خود

- نظارت بر انجام کلیه فعالیت ها طبق اصول و استانداردهای تعیین شده

- تهیه و تدوین اسناد و مدارک فنی و نقشه های مربوط به حیطه کاری خود

- همکاری با سایر قسمت های مختلف که با این مهندسی مرتبط هستند

- مدیریت و ثبت و ضبط اطلاعات و تهیه گزارشات لازم

- نظارت دوره ای و با برنامه داشتن از قسمت های مختلف کاری

- انجام اقدامات لازم مانند نگهداری و تعمیرات تجهیزات

بازارکار و درآمد مهندسی برق

با توجه به پیشرفت های روزانه در صنایع مختلف و نیاز آنها به برق و هم چنین اهمیت مباحث مختلف و توسعه صنایع کوچک و بزرگ می توان گفت فرصت شغلی برای این مهندسی هر روز بهتر شود؛ اما باید گفت مهم ترین لازمه این مهندسین داشتن مهارت و تخصص است.این مهندسین متناسب با تحصیلاتی که دارند می توانند در زمینه کاری تخصص خود مشغول شوند.این مهندسین در بسیاری از کارخانجات و مراکز صنعتی،مراکز تحقیقاتی،حوزه مخابرات و شبکه،شبکه های انتقال و توزیع و یا در سمت های کارشناس فنی،کارشناس ابزار دقیق،سرپرست تأسیسات،مدیر تولید،مهندس ناظر و مدیر پروژه نیز می توانند خدمات ارزنده ای ارائه دهند.این مهندسین اگر در شرکت و یا سیستم های دولتی کار کنند متناسب با قوانین کشوری حقوق دریافت می کنند و اگر در شرکت های خصوصی کار کنند متناسب با مهارت،تخصص و تجربه ای که دارند قرارداد می بندند. به طور میانگین حقوق این فعالان بین 5/1 تا 5 میلیون و در برخی موارد بیشتر از این مقادیر هم دریافتی دارند.

ارسال نظر