آشنایی با شغل مهندسی شیمی

نوشته شده توسط

ساراعیوضی

آشنایی با شغل مهندسی شیمی

مهندسی شیمی با طراحی فرآیندها سروکار دارد و قبل از هر چیزی لازم است مفهوم فرآیند و طراحی را بیان کنیم: تغییرات پی در پی در حالت های سیستم را فرآیند و تعیین مشخصات تجهیزات با استفاده از محاسبات ریاضیاتی را طراحی تعریف می کنیم

منظور از محاسبات ریاضی متعادل یا موازنه سازی است که می تواند موازنه متمم،موازنه انرژی،موازنه جرم جزئی و جرم کلی باشد که حول یک المان دیفرانسیلی است که معادله دیفرانسلی را حاصل می کند.این رشته از زیر گروه رشته ریاضی و فیزیک است و کسانی که به شیمی و مباحث شیمی علاقه دارند می- توانند این مهندسی را برگزینند.طراحی و انجام روش هایی که منجر به تولید یک محصول جدید با استفاده از فرآیندهای شیمیایی می باشد را به مهندس شیمی اطلاق می دهیم در تعریفی دیگر مهندس شیمی به کسی گفته می شود که تغییرات فیزیکی و شیمیایی مواد را طراحی و اجرا می کند. این مهندسین برای حل مشکلات از علم شیمی بهره می گیرند و باید در طراحی و ساخت فرآیندهای جدید بسیار توانا باشند.یک مهندس شیمی در زمینه های مختلف و گسترده ای می تواند فعالیت داشته باشد و در صنایع و کارخانجات مختلف به دانش علمی و کاربردی این مهندسین نیاز است و از نفرات مهم و کلیدی هر کارخانه و صنایع هستند.

گرایش های مهندسی شیمی

- گرایش بیوتکنولوژی : این گرایش از گرایش های جدید و نوپای مهندسی است که بر پایه علوم زیستی است و هدف آن پرداختن به فرآیندهای زیستی در صنایع مختلف که در حیطه مهندسی شیمی است می باشد.واحدهای صنایع غذایی،دارویی،شیمیایی و محیط زیست که با بیوتکنولوژی مرتبط هستند از جمله مواردی هستند که این مهندسین می توانند در آنها فعالیت های سازنده و مؤثری داشته باشند.پدیده انتقال در سیستم های بیولوژیک،میکروبیولوژی صنعتی و فرآیندهای تخمیری،طراحی راکتورهای بیوشیمی و ریاضیات پیشرفته رشته بیوتکنولوژی از دروس اصلی این گرایش هستند که دانشجویان باید نهایت تسلط را بر آنها داشته باشند.

- گرایش صنایع غذایی : هدف از این گرایش تبدیل مواد غذایی به محصولات غذایی با کیفیت تر،مفیدتر و با طعمی بهتر است. دانش آموختگان با بهره گیری از علوم مهندسی جدید،دستگاه های جدیدی طراحی می کنند که بتوانند از همه نظر در تولید صنایع غذایی پیشرفت داشته باشند.طراحی هایی از نظیر فرآوری و دسته بندی مواد غذایی به طوری که بهترین کیفیت و زیبایی را داشته و در نگه داشتن مواد غذایی بسیار مفید باشد و هم چنین طراحی خطوط مختلف آماده سازی مواد غذایی از جمله فعالیت های این مهندسین است.ریاضیات مهندسی پیشرفته،طراحی عملیات فرآیندهای صنایع غذایی،فرآیندهای پیشرفته مواد غذایی،پدیده انتقال در صنایع غذایی،رئولوژی مواد غذایی و بیوتکنولوژی غذایی دروس اصلی این گرایش هستند.

- گرایش نانو مهندسی شیمی : بررسی شیمی مواد در مقیاس های ذره­ای نانومتری از اهداف این مهندسی است.این مهندسی می تواند در زمینه های مختلفی از جمله پلیمر،رنگ،پوشاک،دارو و مواد غذایی بسیار تأثیرگذار باشد و محصولات خروجی را از همه نظر با کیفیت تر و بهتر ارائه دهد.ریاضیات پیشرفته در نانوتکنولوژی، اصول نانو تکنولوژی،مکانیک کوانتوم،سمینار و پروژه از دروس اصلی این گرایش هستند.این رشته از رشته هایی است که به دلیل تأثیر گذاری بر بسیاری از محصولات مورد توجه قرار گرفته است و در بسیاری از پیشرفت ها به این مهندسین چشم امید دوخته شده است.

- گرایش محیط زیست : همان طور که از نام این گرایش پیداست تأثیر مواد شیمیایی بر روی محیط زیست محور اصلی این گرایش است.در سال  های اخیر بحث محیط زیست و سلامت آن از داغ ترین مباحث در کل دنیا شده است و دانش آموختگان این گرایش وظیفه سنگینی بر دوش دارند و مباحثی چون تصفیه آب و فاضلاب و کنترل آلودگی هوا از مهم ترین زمینه های تحقیقاتی و فعالیتی برای این مهندسین است.ترمودینامیک مهندسی شیمی پیشرفته،مکانیک سیالات پیشرفته،سنیتیک و طرح راکتورهای پیشرفته،انتقال جرم و انتقال حرارت و ریاضیات پیشرفته دروس تخصصی این گرایش هستند.

-گرایش طراحی فرآیندها : طراحی فرآیند در حقیقت یک نوع واکنشی است که نتیجه آن تغییر شکل ماده از حالتی به حالت دیگر است.در بسیاری از موارد به طراحی فرآیند و طراحی واکنش مورد نیاز که توسط این مهندسین خلق می شود نیاز است.بیشترین فعالیت این مهندسین در پالایشگاه های نفت و گاز و زمینه های مربوط به آنهاست.طراحی مبدل حرارتی،طراحی پمپ،طراحی برج های تقطیر و خنک کننده و طراحی راکتور از فعالیت های پرکاربرد این مهندسین است.بهینه سازی واکنش ها و هم چنین در نظرگرفتن شرایط اقتصادی به طوری که مقرون به صرفه ترین حالت با بیشترین بازده را داشته باشیم از حیطه کاری این مهندسین است.طراحی و شبیه سازی پیشرفته فرآیند به کمک کامپیوتر،مهندسی فرآیند پیشرفته و طراحی تجهیزات فرآیندی از دروس تخصصی این گرایش هستند.

- گرایش صنایع شیمیایی معدنی : هدف از این گرایش انجام فرآیندهایی است که بر روی مواد ورودی در یک کارخانه تا خروج محصول از آن کارخانه صورت می گیرد.این گرایش در سه بخش کانی غیرفلزی مانند کاشی و سرامیک و... و صنایع کانی حدوسط مانند اسید ها و بازها و نمک های معدنی و.. و صنایع کانی فلزی مانند سرب،روی و مس فعالیت دارد.در رابطه با مهندسی شیمیایی معدنی باید بگوییم هر کارخانه ای نیاز به مهندس شیمی دارد و فرآیندهای بسیاری به این مهندسین نیاز دارند؛ تبدیل نفت به فراورده های شیمیایی،استخراج،پالایش و انتقال آن این مهندسین را در کشور جزو پر فعال ترین مهندسین کرده است.اصول مهندسی تصفیه آب های صنعتی،خوردگی در صنایع شیمیایی معدنی و عملیات واحد صنعت تکمیلی از دروس تخصصی این گرایش هستند.

- گرایش شبیه سازی و کنترل فرآیند: خروجی این گرایش در حقیقت ترکیبی از سه رشته مهندسی شیمی،برنامه نویسی و مهندسی کامپیوتر است و شبیه سازی های شیمیایی با کمک گرفتن از کامپیوتر پیشرفت های بسیاری در مهندسی شیمی را حاصل کرده است.کنترل کردن فرآیندهای شیمیایی از مهم ترین محورهای این گرایش است.کاربرد هوش مصنوعی در مهندسی شیمی،کنترل تطبیقی،کنترل پیشرفته و بهینه،مدل سازی و شبیه سازی فرآیندها،کنترل دیجیتال،بهینه سازی فرآیندها،کنترل غیرخطی فرآیندهای شیمیایی و دینامیک سیالات محاسباتی از دروس تخصصی اختیاری و ترمودینامیک پیشرفته،محاسبات عددی پیشرفته،طرح راکتور پیشرفته و انتخاب اختیاری یکی از سه درس مکانیک سیالات پیشرفته یا انتقال حرارت پیشرفته و یا انتقال جرم پیشرفته از دروس تخصصی الزامی این گرایش هستند.

-گرایش صنایع گاز : استخراج،پالایش و انتقال گاز از اهداف تربیت دانش آموختگان این گرایش است.عمق چاهی که برای استخراج گاز زده می شود،تعیین اندازه قطر لوله ای که از چاه به پالایشگاه و از پالایشگاه به شبکه شهری متصل می شود،نحوه انتقال گاز از چاه،نحوه گرفتن co2 و نحوه عملیات لازم بر روی گاز برای مصارف شهری از جمله فعالیت های این مهندسین است.ریاضیات مهندسی پیشرفته،تراکم،انتقال و توزیع گاز،دینامیک گازها،عملیات فرآوری گازها،ترمودینامیک پیشرفته،طراحی و شبیه سازی های فرآیندهای صنعت گاز به کمک کامپیوتر دروس تخصصی این گرایش هستند.

- ترموسینیتیک و کاتالیست :ترمودینامیک و سینیتیک و کاتالیست دو شاخه این گرایش هستند که ترمودینامیک به مفاهیم و مباحثی هم چون انرژی،روابط گاز،فشار حجم و... می پردازد سینیتیک و کاتالیست بر روی تعیین خصوصیات فیزیکی و شیمیایی کاتالیست ها،اصول و روش های کاتالیست ها و واکنش کاتالیستی و طراحی راکتورهای مربوط می پردازد.ریاضیات پیشرفته،ترمودینامیک پیشرفته،طراحی راکتور پیشرفته و انتخاب یکی از سه درس مکانیک سیالات یا انتقال جرم و یا انتخاب حرارت پیشرفته از دروس تخصصی الزامی و کاتالیست های غیرهمگن،پدیده های سطحی،مدل سازی سامانه های خاص،مهندسی احتراق پیشرفته،ترمودینامیک محلول های الکترولیت،طراحی راکتورهای چندفازی غیرکاتالیستی و پیش بینی خواص ترمودینامیکی سیالات از جمله دروس تخصصی اختیاری این گرایش هستند.

مهارت های مهندس شیمی

- قوی بودن در دروس ریاضی،فیزیک و شیمی

- نظارت بر رعایت کلیه دستورات و استانداردها و آگاهی بخشی در زمینه های مختلف کاری خود

- روحیه کارکردن گروهی داشتن چون بیشتر فعالیت های این مهندسی گروهی است

- دارای قدرت دید بالا و دقیق بین بودن و توجه به جزئیات

- روحیه کار کردن در محیط های آزمایشگاهی

- دارای قدرت تصمیم گیری به موقع و بالا

- دارا بودن قدرت تحلیل و حل مسئله های مختلف کاری خود در فرآیندهای شیمیایی

- توانایی کارکردن با نرم افزارهای حیطه کاری خود

- عدم حساسیت به بو و مواد شیمیایی

- انعطاف پذیر بودن چون گاهی شرایط کاری سختی را باید تحمل کنند

- توانایی مدیریت زمان داشتن و وقت شناس بودن

- آشنا بودن با کلیه تجهیزات و مواد حیطه کاری خود

وظایف مهندس شیمی

- نظارت و بررسی کردن بر فرآیندهای شیمیایی

- طراحی اصولی و تفصیلی واحدهای آزمایشگاهی در حیطه کاری خود

- بهره بردن از کامپیوتر برای تولید خروجی در فرآیندها

- نظارت داشتن بر فعالیت های کلیه بخش ها و افراد در حیطه کاری خود

- انجام آزمایشات متعدد و جدید برای پیشرفت و توسعه محصولات و خروجی در حیطه کاری خود

- توجه کردن به شرایط اقتصادی و بهینه سازی فرآیندها

- طراحی کردن فرآیندهای شیمیایی و دستگاه های مورد نیاز

- همکاری با سایر مهندسین دیگر به خصوص در تولید محصولات

- نظارت بر رعایت کلیه نکات ایمنی و بهداشتی در محیط کار

بازارکار و درآمد مهندس شیمی

با توجه به گستردگی این رشته و نیاز به این مهندسین در صنایع و کارخانجات مختلف باید بگوییم کمتر مهندس شیمی با مهارت و با دانش را می توان پیدا کرد که بیکار باشد.صنایع مختلفی هم چون صنایع شیمیایی،دارویی،نفت و گاز،پتروشیمی و هم چنین در کارخانجات تولید مواد غذایی و بسیاری دیگر از کارخانجات حضور یک مهندس شیمی الزامی است. این مهندسین اگر در سازمان ها و یا بخش های دولتی استخدام شوند حقوقی مطابق با قانون مدیریت خدمات کشوری دریافت می کنند و اگر در شرکت و یا سازمان های خصوصی فعالیت داشته باشند متناسب با مهارت و تخصصی که دارند دریافتی دارند که به طور میانگین حقوقی بین 5/1 تا 4 میلیون دریافتی خواهند داشت.

ارسال نظر