آشنایی با شغل متخصص صنایع غذایی

نوشته شده توسط

سارا عیوضی

آشنایی با شغل متخصص صنایع غذایی

متخصص صنایع غذایی با دانش و مهارتی که کسب کرده است در فرآیند تولید مواد غذایی ایفای نقش می کند. متخصص صنایع غذایی طراحی فرآیند مناسب برای تولید، روش های بهینه سازی از جنبه های مختلف، تولید مواد غذایی و کنترل مواردی مانند بهداشت و کیفیت را انجام می دهد.

متخصص صنایع غذایی باید گام به گام در کنار پیشرفت هایی که در زندگی های روزمره ای وجود دارد نیز پیشرفت کند. تغییراتی که در سبک زندگی مردم وجود دارد این را خواستار است که نحوه ­ی تولید و ارائه مواد غذایی نیز دستخوش تغییرات شود که مسئولیت این دگرگونی ها در هر کارخانه ای یا قسمت تولیدی مربوط مواد غذایی بر عهده­ی متخصص صنایع غذایی است. اما باید بگوییم مهم ترین مسئولیت متخصص صنایع غذایی بحث کیفیت، بهداشت مواد غذایی و سالم بودن آنهاست، زیرا مواد غذایی از اصلی ترین موارد و فاکتورهایی است که بر روی سلامتی افراد و جامعه تأثیر دارد که عدم نظارت و کنترل درست نسبت به محصولات غذایی در هر بخش و قسمت تولیدی سلامتی افراد و جامعه را به خطر می اندازد. متخصص صنایع غذایی در حقیقت یک نیروی متخصص و کارآمد است که دارای دانشی بسیار مهم و حیاتی است که در بدو ورود مواد اولیه در کارخانجات تولید مواد غذایی تا زمانی که خروجی حاصل شود و مواد غذایی در بسته بندی های خود قرار بگیرد و ارائه تحویل به سیستم های توزیع محصولات شوند نظارت و ارزیابی و هم چنین آزمایشات خود را انجام داده و اطمینان سلامت محصول را به مصرف کننده تضمین می کند. متخصص صنایع غذایی در زمینه های مختلف فعالیت دارد. یک متخصص صنایع غذایی که در شاخه کشاورزی تحصیل کرده دانش و تخصص خود را در راستای تولید مواد غذایی با ارزش از محصولات کشاورزی اعم از باغداری، دامپروری، مرغداری و... کسب کرده است. با توجه به رشد جمعیت و نیاز به تولیدات مواد خام که نیاز است و هم چنین تأمین این مورد که از مسائل حیاتی برای هر کشوری است سبب شده است که این متخصصان با جدیت و فعالیت بیشتری ظاهر شوند و همه تلاش خود را برای پاسخ گویی به نیازهای در حیطه تولید انبوه مواد خام به کار بگیرند. متخصص صنایع غذایی که در شاخه مهندسی شیمی تحصیلات دارد خصوصیات فیزیکی،شیمیایی و میکروبیولوژی مواد غذایی را بررسی، ارزیابی کرده و یا در مواردی طراحی فرآیندهای لازم در این زمینه را  انجام می دهد. متخصص صنایع غذایی که در حوزه ­ی فناوری غذایی دانش و مهارت کسب کرده است با استفاده از فناوری های روز در تولید و نگهداری مواد غذایی خدمات خود را انجام می دهد. دلیل بیان قسمت های مختلف متخصص صنایع غذایی که در بالا ذکر کردیم آن است که متوجه حضور و تأثیر متخصص صنایع غذایی در بخش های مختلف باشیم که در حال خدمت رسانی هستند و به طور مستقیم بر روی کیفیت مواد غذایی تأثیر داشته و از کوچکترین مسائل جزئی هم نمی توانند چشم پوشی کنند چون سلامت افراد را تحت تأثیر قرار می دهند. متخصص صنایع غذایی از همه نظر ویژگی های مواد غذایی را می سنجد و سپس آن را در اختیار مصرف کننده قرار می دهد.

در بسیاری از موارد متخصص صنایع غذایی و متخصص تغذیه در کنار یکدیگر ذکر شده و یا هم سان هم بیان می شوند که باید بگوییم هر چند در ارتباط تنگاتنگ با یکدیگر هستند اما یکسان نیستند و دو حوزه مختلف کاری را دارند. متخصص تغذیه در علوم غذایی برای تغذیه انسان مانند نوع و چگونگی خوردن، تنظیمات و سفارشات لازم برای تغذیه که برای حاصل شدن سلامتی افراد است تخصص دارد و متخصص صنایع مواد غذایی دانشی در مورد ترکیب و رفتار مواد غذایی تحت شرایط مختلف را، دارا است. یک متخصص صنایع غذایی با بهره گیری از فیزیک، شیمی، زیست شناسی و علوم جدید بیوشیمی و میکروبیولوژی برای نگهداری، طراحی و تولید مواد غذایی فعالیت خود را رائه می دهد. متخصص تغذیه در بیمارستان ها، درمانگاه ها، سیاست های تغذیه ای و کلینیک های دولتی و خصوصی مربوط به مواد غذایی فعالیت دارد و با دانش و مهارتی که دارد برای پیشگیری از بیماری های مربوط به تغذیه و هدیه دادن سلامتی به افراد تلاش می کند و متخصص صنایع غذایی در زمینه های کنترل کیفیت و طراحی های لازم و بهینه سازی خطوط تولید در کارخانجات و نظارت های لازم و مسئولیت های فنی واحدهای تولیدی مواد غذایی فعالیت دارد. به طور جامع باید بگوییم متخصص صنایع غذایی در صنعت و کارخانجات حضور دارد و با مواد تشکیل دهنده محصولات غذایی سر و کار دارد و متخصص تغذیه با افراد به پاس ارائه تغذیه های مناسب در ارتباط است. دلیل رابطه تنگاتنگ دو متخصص صنایع غذایی و تغذیه که در بالا ذکر کردیم این است که زمانی که یک متخصص تغذیه نوع و شیوه مصرف مواد غذایی را سفارش می دهد از کیفیت و سلامتی محصول اطمینان دارد که این کنترل کیفیت و سلامتی در حیطه کاری متخصص صنایع مواد غذایی است و اگر کیفیت محصولات غذایی مناسب و صحیح نباشد در حقیقت نسخه متخصص تغذیه هم بی ثمر است.

گرایش های رشته صنایع غذایی

- گرایش صنایع غذایی : این گرایش از جامع ترین گرایش ها در حوزه صنایع غذایی است.هدف از تربیت دانشجویان در این گرایش طراحی و تولید در صنایع غذایی، روش های نگهداری مواد غذایی، کنترل کیفی، بسته بندی و مدل سازی های مربوط به مواد غذایی است. تجزیه و کنترل مواد غذایی، میکروبیولوژی مواد غذایی، تغذیه، تکنولوژی روغن و غلات، اصول نگهداری مواد غذایی، صنایع لبنی 2و1، اصول طراحی کارخانجات صنایع گوشت و لبنیات، اصول مهندسی صنایع غذایی 2و1، عملیات صنایع غذایی و تکنولوژی کنسرو سازی دروس تخصصی این گرایش هستند.

- گرایش شیمی مواد غذایی : هر محصولی قبل از تولید باید یک سری آزمایشات لازم بر روی آن انجام شود، که مواد غذایی هم از این مورد نیست. آزمایشات لازم متخصص صنایع مواد غذایی نقش بسیار مهمی در حوزه مواد غذایی دارد. فرآیند تولید و بسته بندی مواد غذایی بیشترین نیاز به متخصص صنایع  در این زمینه را دارند. نکته قابل ذکر برای دانشجویان این گرایش قوی بودن در دروس ریاضیاتی و فیزیک است و از مهم ترین ویژگی آنها باید به دقیق بودن و دقت داشتن اشاره کنیم زیرا کمترین خطا می تواند نتایج یک آزمایش را زیر سوال ببرد. میکروبیولوژی عمومی، شیمی مواد غذایی، صنایع غذایی، میکروبیولوژی مواد غذایی، بیوشیمی مواد غذایی و تغذیه و بهداشت دروس تخصصی این گرایش هستند.

- گرایش زیست فناوری مواد غذایی : هدف از تربیت دانشجویان در این گرایش نگهداری مواد غذایی و استفاده از سلول های زنده در مواد غذایی به منظور تولید مواد غذایی است.مهندسی فرآیندهای زیستی، متابولیت های میکروبی، شناسایی میکروبی در مواد غذایی و اصول طراحی بیوراکتورها دروس تخصصی مربوط به این گرایش هستند.

- گرایش فناوری مواد غذایی : همان طور که از نام این گرایش مشخص است استفاده کردن از فناوری های جدید در تولید مواد غذایی که بر روی کیفیت مواد غذایی تاثیر دارد از اهداف تربیت دانش آموختگان این گرایش است. فرمولاسیون فرآورده های مواد غذایی، فناوری های پیشرفته در مواد غذایی، کاربرد آنزیم ها در فرآیند مواد غذایی و اثر فرآیند بر کیفیت مواد غذایی دروس تخصصی این گرایش هستند.

مهارت های متخصص صنایع غذایی

- داشتن دانش در علوم شیمی، زیست شناسی و ریاضیاتی

- روحیه همکاری داشتن باکلیه سازمان های مربوط به صنایع غذایی

- روحیه رهبری داشتن

- قدرت تصمیم گیری درموارد مربوط به صنایع غذایی حیطه کاری خود

- انعطاف پذیربودن زیرا دربرخی شرایط باید فشارهای زیادی تحمل کند

- دقیق بین و دقت داشتن  به کلیه موارد و جزئیات

- آگاهی و شناخت از کلیه دستورالعمل های بهداشتی درحیطه کاری خود

- دارای استعداد بالا درطراحی های خاص برای تولید مواد غذایی

- داشتن ذهنی خلاق  برای طراحی های دستگاه های لازم  درمحیط کاری خود و کارخانجات

- روحیه پشتکار داشتن بالا چون دربرخی موارد بایدآزمایشات متعددی انجام دهند

- توجه داشتن به شرایط اقتصادی و قدرت مدیریت بودجه ای داشتن

- روحیه مطالعه داشتن برای آگاهی و کسب جدیدترین پیشرفت های مربوط به حوزه کاری خود  

وظایف متخصص صنایع غذایی

- دقت داشتن به کیفیت  موادغذایی ومواد مورد استفاده

- نظارت داشتن برنحوه ی تولید مواد غذایی در کارخانجات و شرکت های تولیدی موادغذایی

- نظارت های دوره ای منظم و همچنین بی برنامه به منظور اطمینان از رعایت نکات بهداشتی

- ارائه بهینه ترین حالت ممکن برای تولید مواد غذایی ازنظر زمانی و هزینه

- انجام تحقیقات و پژوهش ها در محیط آزمایشگاهی برای موارد مورد نیاز

- طراحی برنامه و الگوریتم زمانی برای تولید موادغذایی مورد نیاز و یا درخواست بازار

- شرکت کردن در جلسات، ملاقات ها و کنفرانس های مربوط به حیطه کاری خود

- انجام تغییرات در شاخص های سلامتی مواد غذایی مختلف از جنبه های مختلف

- انجام ویا نظارت داشتن بر آزمایشات درحیطه کاری خود

- نظارت های لازم بر رعایت کلیه استاندارد ها واصول تولید مواد غذایی

-نظارت بر فعالیت های مختلف نیروی انسانی درحیطه کاری خود

- دقت داشتن به رعایت بهداشت وایمنی درمحیط کاری خود

- تهیه و ارائه اطلاعات برای محصولات موادغذایی که تولید کرده اند

- همکاری های لازم با قسمت ها،کارخانجات وسازمان های مربوط صنایع غذایی

بازارکار و درآمد متخصص صنایع غذایی

با توجه به نیازی که همیشه به مواد غذایی وجود دارد و اینکه روز به روز کیفیت مواد غذایی و نحوه تولید آن توجهات بیشتری می شود باید گفت کارخانه ای که مواد غذایی تولید می کند حتماً به یک متخصص نیاز دارد. مهم ترین موارد در استخدام متخصص صنایع غذایی تجربه کاری و داشتن سواد و مهارت لازم در حیطه فعالیتی خود می باشد. کارخانجات مواد غذایی، بخش های کنترل کیفیت مواد غذایی، شرکت ها و مؤسسات تحقیقاتی در زمینه­ ی صنایع مواد غذایی، دانشکده های صنایع غذایی، آزمایشگاه های مواد غذایی مکان هایی هستند که متخصص صنایع غذایی می توانند فعالیت داشته باشند باید این نکته را هم اشاره کنیم که این متخصص می توانند در سِمت هایی مانند مدیر یک کارخانه تولیدی، مسئول فنی بودن در یک سیستم یا سازمان و یا مسئول انجام پژوهش های لازم مربوط به مواد غذایی هم حضوری فعالانه داشته باشد. متخصص صنایع متناسب با حوزه­ ی کاری و سِمتی که دارد حقوق دریافت می کند. به طور میانگین برای متخصص صنایع غذایی حقوق بالای 5/3 میلیون تومان در قراردادها مشاهده شده است.

ارسال نظر