آشنایی با رشته مهندسی منابع طبیعی

نوشته شده توسط

الو استخدام

آشنایی با رشته مهندسی منابع طبیعی

رشته منابع طبیعی از زیر گروه رشته علوم تجربی است که دانش آموزان با انتخاب این رشته پس از قبول شدن در کنکور سراسری و کسب تراز لازم می توانند آن را به عنوان رشته تحصیلی خود در دانشگاه برگزینند و با گرفتن مدرک کارشناسی و یا بالاتر به عنوان یک مهندس منابع طبیعی به جامعه خدمت کنند. این رشته یکی از رشته هایی است که در دهه اخیر بسیار مورد توجه قرار گرفته است و کلیه کشورها این رشته و گرایش های آن را از مهم ترین مباحث در حوزه دانشگاهی خود بیان کرده اند.

منابع طبیعی را باید ثروت های خدادادی تعریف کنیم که در اختیار انسان ها قرار داده شده است. درختان و جنگل ها، رودخانه ها و دریاها، کوه ها، بیابان ها، کویر، مراتع و... هر کدام خود کوهی از الماس هستند که هیچ کسی نمی تواند برای این کوه عظمت و قیمتی تعیین  کرده و کاربرد و کارایی آن را بیان کند. دانش آموختگان این رشته سعی می کنند بین منابع طبیعی با انسان و زندگی او یک ارتباطی برقرار سازند که بیشترین تأثیر را بر زندگی او نسبت به گذشته داشته باشد. تحصیل کنندگان در این رشته با انجام تحقیقات و پژوهش ها که به  افزایش دانش خود منجر می شود همه تلاش خود را برای دیکته کردن اهمیت منابع طبیعی مختلف به کار می گیرند. منابع طبیعی را باید گنج و ثروتی دانست که به هر طریقی که شده با هر هزینه و تلاشی که شده آن را برای نسل های بعد نگه داریم که برای حاصل شدن این کار نیاز به نهایت همکاری با مهندسین منابع طبیعی بیش از پیش را خواستار است. باید بگوییم مهم ترین مسئولیت و وظیفه دانش آموختگان در این رشته در مرحله اول حفظ و نگهداری منابع طبیعی است که قبل از تحقق این مسئولیت ، باید آموزش در حفظ این منابع را بیان کنیم زیرا تا زمانی که منابع را با عملکرد خود آلوده و یا از بین نبرده ایم می توانیم از آنها بهره ببریم. متأسفانه یکی از مشکلات این سال ها در این حوزه بر هم زدن طبیعت و اکوسیستم منابع هست که این موارد سبب تغییراتی در چهره کلی بسیاری از منابع شده است. تخریب جنگل ها برای عبور جاده ها و یا خانه سازی ها در آن، تخریب مراتع با چرای بی رویه دام ها یا برخی فعالیت ها مانند گسترش محیط شهری، تغییر مسیر رودخانه ها، احداث سدها به طور غیر اصولی و تحقیقات مهندسی شده، برداشت آبهای زیرزمینی بی رویه، ورود خروجی های کارخانجات تولیدی به خصوص کارخانجات صنعتی، آلوده کردن آب ها با ورود فاضلاب ها و یا پس آب های کثیف، بر هم زدن اکوسیستم کوه ها، شکار برخی گونه های جانوری و پرندگان، صید بی رویه ماهی ها، قطع درختان و یا آتش سوزی ها و... همه از مواردی هستند که این روزها منابع طبیعی در حال دست و پنجه نرم کردن با آنهاست و باید گفت که قربانی سودجویی های افراد می شوند. دانشجویان منابع طبیعی پس از تلاش های لازم برای نگهداری منابع طبیعی اندیشه­ای جز توسعه، احیا و بهره برداری از آنها را ندارند چون منابع طبیعی در همه عصرها با زندگی انسان ها گره خورده و به نوعی از آن برای اهداف خود و تأمین برخی نیازهای خود استفاده می کنند. باید این نکته را بیان کنیم که کمبود منابع طبیعی در هر جامعه و کشوری در اصل آن را به سمت فقیری هدایت می کند. توانایی و مهارت های لازم و برنامه ریزی های اصولی و مهندسی شده برای اقدامات مورد نیاز و مدیریت منابع طبیعی مهم ترین اهداف از تربیت دانشجویان است.

گرایش های رشته منابع طبیعی

- گرایش محیط زیست : حفاظت از محیط زیست و مسائل مربوط به آن در حیطه فعالیتی این گرایش است و بیشتر به اکوسیستم های طبیعی پرداخته می شود که در این سال ها به اکوسیستم های شهری نیز نگاه ویژه ای هم شده است. دانش و شناخت کافی از اکولوژی دریا، طراحی پارک های ملی و جنگلی، آلودگی های محیط زیست و حل مشکلات در زمینه های مختلف مربوط به آن اهداف این گرایش هستند که با بهره گیری از تکنولوژی و مهارت هایی که دانشجویان این رشته کسب می کنند حاصل می شود.مدیریت و حفظ تنوع زیستی، ارزیابی و آمایش سرزمین و آلودگی های محیط زیست از گرایش های این رشته هستند که دانشجویان می توانند با انتخاب یکی از این گرایش ها به طور تخصصی در آن زمینه فعالیت داشته باشند.

دروس تخصصی : اکولوژی حیات وحش، اکولوژی دریا، مدیریت حیات وحش، انسان و محیط زیست،جنگل و پردیس ها، ارزیابی محیط زیست، مبانی مدیریت حیات وحش، پرنده شناسی، آلودگی های محیط زیست، پارک های ملی، طراحی و مهندسی پارک های ملی، پارک داری، بیولوژی حیوانات شکاری، قوانین و مدیریت محیط زیست و شیلات، جلسه بحث و پروژه

گرایش مرتع و آبخیزداری : مرتع و آبخیزداری را باید دو منبع طبیعی دانست که به یکدیگر وابسته هستند. زیرا مرتع در حوزه های آبخیز واقع شده است و حوزه آبخیز به جایی گفته می شود که آب های سطحی به ان وارد شده و در یک نقطه مشخص خارج می شوند. مرتع یک پوشش گیاهی خود رو است که علوفه مورد نیاز دام ها را در فصل چرا تأمین می کند.تغذیه سفره های آب زیرزمینی، بهره برداری از محصولات مرتعی،تصفیه هوا، جلوگیری از فرسایش خاک و بروز سیل،تأمین نیازهای حیات وحش و جنبه های تفرجگاهی،بهره برداری بهینه از مراتع در قالب مدیریت صحیح و کارآمد از اهداف این گرایش هستند.

- دروس تخصصی : شناسایی گیاهان مرتعی 2و 1، ژئومرفولوژی 2و1، کشت و تکثیر گیاهان مرتعی، خاک های مناطق خشک و نیمه خشک، هیدرولوژی کاربردی، حفاظت آب و خاک، کارتوگرافی، ارزیابی قابلیت اراضی ،اکولوژی مرتع، رابطه دام و مرتع، اصلاح و توسعه مراتع، احیاء بیولوژیک مناطق خشک و نیمه خشک، آبخیزداری، جمع آوری آب در مناطق خشک و نیمه خشک، کارورزی و پروژه

- گرایش جنگلداری : شناخت جنگل و آگاهی از اهمیت آن در زمینه های مختلف، بهره برداری از پتانسیل جنگل و انجام عملکردهای درست و همچنین مهندسی شده از جمله اهداف این گرایش هستند. جنگلداری، جنگلداری شهری، اکولوژی جنگل، مدیریت جنگل داری در پارک های جنگلی، جنگلداری مناطق خشک و جنگلداری عمومی از گرایش های این رشته هستند که دانشجویان بر حسب علاقه و استعدادی که دارند می توانند یکی از آنها را برگزینند.

- دروس الزامی و تخصصی : اقتصاد جنگل، حمایت جنگل، جاده سازی 2و1، اکولوژی جنگل، جنگل کاری و نهالستان­های جنگلی، جنگلداری 2و1، اندازه گیری جنگل 2و1، سیاست جنگل 2و1، جنگل شناسی 2و1، بهره برداری جنگل، حمل و نقل چوب، شناخت حیوانات شکاری، خاک شناسی جنگل، جنگل شناسی کاربردی، پارک های ملی، جنگل و پردیس ها

- گرایش شیلات : اولین چیزی که در ذهن ها نسبت به این گرایش پدید می آید ارزش غذایی و فرآورده های پروتئینی است که مربوط به شیلات است اما باید گفت علاوه بر این موارد بحث اقتصادی، اشتغال زایی، اصلاح نژاد، تهیه و تکثیر ماهی ها، حفاظت از منابع، مدیریت صید و صیادی، اکولوژی دریا، مدیریت تغذیه ای، ماهی شناسی و مدیریت زمانی مزارع پرورشی از دیگر اهداف این گرایش هستند که اهمیت این گرایش را بیش از پیش کرده اند. صید و بهره برداری آبزیان، تکثیر و پرورش آبزیان، فرآورده های محصولات شیلاتی و بوم شناسی محصولات آبزیان گرایش های این رشته هستند.

- دروس تخصصی : اصول و روش های صید آبزیان، تکثیر و پرورش آبزیان، ماهی شناسی عمومی، هیدروتکنیک و طراحی استخرها، اصول فرآوری محصولات شیلاتی، زبان تخصصی،کارورزی، اصول تکثیر و پرورش ماهی ها، اکولوژی دریاها، اصول تغذیه آبزیان، بهداشت و بیماری های آبزیان، ماهی شناسی سیستماتیک، هیدروشیمی، کارورزی و پروژه

- گرایش علوم و صنایع چوب : استفاده علمی و منطقی از چوب و تبدیل آن به فرآورده های مختلف مانند کاغذ، مقوا، تخته و سایر محصولات دیگر از جمله اهداف این گرایش هستند که با تربیت دانشجویان حاصل می شوند. چوب، کاغذ و صنایع مربوط به آن نقش مهمی در فرهنگ و اقتصاد هر کشوری دارد. تحقیقات، برنامه ریزی های لازم و ضروری، مدیریت در زمینه های استفاده اصولی و کاربرد صحیح چوب و مواد سلولزی، حفاظت و نگهداری از چوب و تولیدات، سازه های چوبی و تولیدات کاغذ و انواع فرآورده های دیگر از چوب از بحث های مهم این سال ها به شمار می آیند. حفاظت و اصلاح چوب، صنایع خمیر و کاغذ و صنایع فرآورده های مرکب چوب از گرایش های این رشته هستند.

- دروس تخصصی : فیزیک چوب، شیمی، مکانیک چوب، فرآورده های مرکب چوب، درجه بندی و ارزیابی چوب، بازاریابی فرآورده های چوبی، بررسی مسائل صنعت چوب، طرح و برنامه ریزی تولید، تشریح و تحقیق چوب، فناوری برش چوب، مکانیک چوب، اصول حفاظت چوب، پژوهش و گزارش نویسی، انتقال حرارت، حفاظت و ایمنی، کنترل کیفیت، کارآموزی و پروژه

آینده شغلی و درآمد مهندس منابع طبیعی

  اهمیت منابع طبیعی از یک طرف و گستردگی خود این رشته از طرف دیگر یک بازار کار و شخصیت خوبی برای دانش آموختگان این رشته نسبت به سال ها پیش حاصل کرده است. در اینجا مکان ها و فعالیت هایی مهم و ارزنده ای که یک مهندس منابع طبیعی می تواند ارائه دهد را بیان می کنیم. وزارت کشور،وزارت نیرو، وزارت صنایع، سازمان توسعه و برنامه ریزی، مؤسسات تحقیقات خاک، حفاظت و توسعه جنگل ها، سازمان جنگل ها و مراتع کشور، وزارت جهاد کشاورزی، شهرداری ها،سازمان پارک و فضای سبز، سازمان محیط زیست، حفاظت آبخیزداری، سازمان های جنگل ها و شرکت های مشاوره منابع طبیعی، مدیر فنی در بخش های دولتی و خصوصی، مجتمع های چوب و کاغذ، کارخانجات تولید چوب، کارشناس دفاتر فنی سازمان جنگل و مراتع، انجام تحقیقات و توسعه های لازم در پرورش آبزیان، بهداشت و رشد آبزیان، ترویج مصرف آبزیان، بهبود کیفیت عرضه آبزیان، فعالیت های مربوط به مدیریت آبزیان از جمله مکان ها و فعالیت هایی هستند که یک کارشناس منابع طبیعی می تواند متناسب با تحصیلات خود در آنها خدمت کند. این مهندسین اگر در سازمان های دولتی استخدام شوند که متناسب با خدمات کشوری دریافتی خواهند داشت و اگر در سازمان ها و بخش های خصوصی استخدام شوند متناسب با تخصص و تجربه ای که دارند دریافتی خواهند داشت. نکته قابل ذکر برای این مهندسین این است که سعی می کنند بیشتر به عنوان کارآفرین ظاهر شوند که از نظر اقتصادی بسیار بهتر از استخدام در یک سیستم است. به طور میانگین حقوق ماهانه یک مهندس منابع طبیعی بین 2 تا 5/4 میلیون در قراردادها مشاهده می شود.

ارسال نظر