آشنایی با رشته علوم قضایی

نوشته شده توسط

الو استخدام

آشنایی با رشته علوم قضایی

در همه دوران ها مسائل و مشکلات مختلفی هست که نیاز به نفراتی را دارند که بین آنها داوری کند و افراد زیادی هستند که سعی در ورود به این حوزه دارند که باید گفت افراد حتماً باید مهارت و دانش این زمینه را کسب کنند. مهم ترین مباحث این رشته آگاهی و تسلط بر حق و حقوق و مسائل فقهی است.از رشته های زیر گروه انسانی که در دهه گذشته دانش آموزان بسیار زیادی به سمت آن گرایش پیدا کرده اند رشته علوم قضایی است. این رشته قضایی یک رابطه تنگاتنگ با رشته حقوق دارد با این تفاوت که خروجی رشته حقوق وکیل است و خروجی این رشته قاضی و حکما هستند. بهتر است مفهوم قضایی را بیان کنیم؛ قضایی به معنای داوری و قضاوت کردن است.

 این داوری و قضاوت به گونه ای است که عدالت در آن رعایت شود یا به قول معروف حق به حق دار برسد. از مهم ترین آرمان ها و آرزوهای هر جامعه­ای در همه عصرها اجرای عدالت قضایی است که عدالت را می تواند قرار دادن هر چیزی در سر جای خود  و برابر شمردن افراد از نگاه قانون نیز تعریف کنیم و عدالت قضایی به مفهوم حل اختلافاتی است که بین دو نفر،دو مجموعه و یا سازمان و... پیش آمده است. باید در رابطه با این دو بگوییم هر آنچه که قانون قضایی توسط دانش آموختگان در رشته علوم قضایی درست و اصولی اجرا شود به عدالت قضایی نزدیک تر شده و عدالت در جامعه بیشتر دیده می شود. از اصول مهم در اجرای عدالت قضایی تضمین حقوق دو طرف معادله اختلافی است که اصل تناظر است. درباره این شغل باید بگوییم از حساس ترین و پر مسئولیت ترین مشاغل در جامعه است به طوری که بسیاری از افراد مظلوم و یا مورد ظلم قرار گرفته، برای رسیدن به حق و حقوق خود به این افراد مراجعه می کنند. رفع اختلافات ملکی، رفع اختلافات خانوادگی، رفع برخی مشکلات در دنیای اینترنت، مشکلات عمومی و خصوصی و به طور کلی مشکلات و مسائلی که نیاز به داوری دارند مربوط به حیطه فعالیتی این دانش آموختگان است. نکته مهم که هدف این دانش آموختگان است و چیزی جز تحقق عدالت نیست به آسانی به دست نمی آید بلکه نیاز به درایت، تحقیق، تجزیه و تحلیل از همه جنبه ها و یک دانش و مهارت بالا را خواستار است. در بسیاری از موارد دیده شده که یک مسئله حقوقی که به قضاوت نیاز دارد چندین سال طول می کشد تا یک قضاوت درست حاصل شود که این خود نیازمند صبر و حوصله دانش آموختگان در این رشته را می طلبد. اما باید گفت در برخی موارد دیده شده که عدالت نیز برقرار نشده و پس از گذشت یک زمان از صدور حکم اسناد یا مدارک یا شاهدانی پیدا می شود که دلیل اشتباهی قضاوت را تأیید می کنند؛ البته نمی توان صادر کننده حکم را زیر سؤال برد چون در آن زمان با مدارک موجود حکم صادر شده و قاضی نمی توانسته است بیشتر از آن صبر کند و پرونده را باز نگه دارد. از ویژگی های مهم تحصیل کردگان در این رشته تسلط داشتن به فقه اسلامی است.زیرا در کشور ما قضاوت کردن و داوری بر اساس دین اسلام و احکام آن است و در مواردی نیاز است که حکام به منابع مورد نیاز دسترسی داشته باشند. یک قاضی حتماً باید مدارکی که قصد قضاوت در آن زمینه را دارد دریافت و تجزیه و تحلیل کرده و سخنان دو طرف دعاوی را بشنود و سؤالات مهم و حیاتی خود را از دو طرف پرسیده و با دقت در پاسخ شنیده شده نکات مورد نیاز که به تشخیص درست کمک می کنند را استخراج کند. باید بگوییم رسیدن به این مرحله که سؤالات مهم و کاربردی و کارآمد پرسیده شود و از نکات دریافتی در پاسخ ها حق را از ناحق تمییز دهد نیاز به تجربه ای بالا دارد که این تجربه می تواند از مطالعه پرونده های مختلف در آن زمینه و یا برخورد داشتن با پرونده هایی شبیه آن مورد حاصل می شود.

استقلال و بی طرفی قاضی، دسترسی به وکیل و یا مشاوره های حقوقی برای اصحاب دعاوی و ترافعی بودن رسیدگی، تعدد قاضی در رسیدن به دعاوی، لزوم تشکیل هیئت منصفه در دعاوی کیفری، دو درجه ای بودن رسیدگی و رعایت اصل علنی بودن رسیدگی به دعاوی از شاخصه های تحقق عدالت در نظام قضایی هستند که باید رعایت شوند. عقل، ایمان،بلوغ، عدالت، طهارت مولد، مرد بودن و هم چنین شرط عدالت، اشتراط امانت و حفظ واجبات از شروطی هستند که فقها برای قضاوت برشمرده اند. نکته مهم دیگر این است که هر یک از اصحاب دعاوی باید علاوه بر اینکه فرصت و امکان مناقشه قرار دادن ادعاها، ادله و استدلال های رقیب را داشته باشند باید فرصت طرح ادعاها، ادله و استدلال های خود را نیز داشته باشند.

گرایش های علوم قضایی

افراد تحصیل کرده در رشته علوم قضایی می توانند در تحصیلات تکمیلی از گرایش هایی که در زیر شرح داده می شوند ادامه تحصیل دهند:

- گرایش حقوق عمومی : هدف از تربیت دانشجویان در این گرایش تبیین و بررسی اصول مربوط به دولت و دستگاه های دولتی با اشخاص جامعه می باشد  و این گرایش از مهم ترین گرایش ها در بین گرایش های رشته علوم قضایی می باشد. حقوق اساسی، حقوق اداری و حقوق مالی از جمله مباحثی هستند که در آموزش به دانشجویان توجه ویژه ای به آنها می شوند.

- دروس الزامی در رشته حقوق عمومی : مبانی حقوق عمومی،حقوق بین الملل عمومی،حقوق عمومی در اسلام،حقوق اساسی تطبیقی،حقوق اداری تطبیقی،حقوق اداری ایران،متون حقوق عمومی به زبان خارجه، حقوق مالی و حقوق کار

- گرایش حقوق خصوصی : هدف از این گرایش را باید بالا بردن سطح اطلاعات،آگاهی و بینش حقوقی بیان کنیم که تحقق این اهداف با آموزش هایی مانند روش های تحقیق و تقویت قدرت استنباط و بررسی کردن و تجزیه و تحلیل مسائل حاصل می شود. حقوق خصوصی بخشی از حقوق دولتی است که به روابط اشخاص با یکدیگر و تنظیم آنها پرداخته و بیشتر مباحث حقوق مدنی و حقوق تجارت در آن آموزش داده می شود.

- دروس الزامی گرایش حقوق خصوصی : حقوق مدنی 2و1، اصول فقه،متون فقه، قواهد فقه، حقوق تجارت،حقوق بین الملل خصوصی،متون حقوقی به زبان خارجی و داروی بین المللی

- گرایش حقوق جزا و جرم شناسی : همان طور که از نام این گرایش معلوم است مطالعه قواعد کلی جرم ها و مجازات ها و آگاهی از کلیه قوانین و حقوق این دو از اهداف این گرایش است.حقوق کیفری اطفال و نوجوانان و مدیریت اصلاح و کیفرهای قضایی از مباحث مهم این گرایش هستند. حقوق جزای عمومی و اختصاصی و آیین دادرسی کیفری بخش های این گرایش هستند.

- دروس الزامی گرایش جزا و جرم شناسی : حقوق جزای عمومی 1، پزشکی قانونی،حقوق جزای اختصاصی 1، آیین دادرسی کیفری،جرم شناسی،حقوقق جزای بین الملل، جامعه شناسی جنایی، متون حقوق به زبان خارجه

- گرایش حقوق تجارت و حقوق ثبت : نیاز جامعه به حقوق ثبت و تجارت اسناد و املاک یک نیاز همیشگی است که افراد متخصص خود را می طلبد و هدف این گرایش تولید این افراد است.

- دروس الزامی گرایش حقوقق تجارت و ثبت : مبانی فقهی ثبت،حقوق ثبت اسناد،حقوق مدنی پیشرفته 2 و1، حقوق ثبت اسناد و املاک،حقوق ارضی و املاک، حقوق مالکیت معنوی،حقوق اسناد الکترونیک، حقوق جزای ثبتی،تحلیل آراء ثبتی و قضایی،تعارض قوانین اسناد

- گرایش حقوق خانواده : بر هیچ کسی پوشیده نیست که مهم ترین نهاد در هر جامعه ای خانواده است و بسیاری از پیشرفت ها و رشد مسائل خاص در جامعه از دل همین نهاد بیرون می آید به همین دلیل در همه امور مربوط به این نهاد، نگاه ویژه ای معطوف می شود. مبانی حقوق خانواده را باید در رأس همه امورات خانواده دانست و قوانین حقوقی را باید به گونه ای طراحی کرد که باعث شکوفایی و عدم آسیب به این نهاد مهم در جامعه شوند.

- دروس الزامی گرایش خانواده : عقد نکاح 1،عقد نکاح 2، انحلال نکاح، حقوق والدین و فرزندان، امور حسبی، حقوق جزای خانواده، فقه تطبیقی (عقد و نکاح)، فقه تطبیقی (انحلال نکاح)، اصول فقه، اسباب قرابت، ارث و وصیت، متون حقوقی،آیین دادرسی و دعاوی خانواده، تحقیق آزاد قضایی

آینده شغلی و درآمد رشته علوم قضایی

با توجه به پیشرفت های روز افزون در جوامع بشری باید گفت مسائلی که نیاز به قضاوت و داروی دارند بسیار بیشتر شده است. تحول روابط حقوقی، توسعه اینترنتی، تجارت های الکترونیکی، عدم رعایت حق و حقوق افراد چه در خانواده و چه در محل کار و برخی مسائل مربوط به اسناد و املاک از بیشترین فراوانی مراجعه کنندگان به دانش آموختگان علوم قضایی است که در برخی موارد مشاهده می شود افراد بعد از چند هفته و یا ماه در انتظار نوبت خود هستند. اداره ثبت اسناد و املاک، دفاتر اسناد رسمی به صورت سردفتر یا دفتریار، وکالت دعاوی خصوصی و دولتی،وزارت خانه ها و بخش های دولتی و هم چنین به عنوان قاضی در دادگاه ها نیز از جمله مواردی است که دانش آموختگان رشته علوم قضایی می توانند در آنها فعالیت داشته باشند. در مورد حقوق این افراد باید بگوییم با توجه به حوزه ­ی فعالیتی از نظر دولتی و خصوصی و هم چنین مهارت و تخصصی که دارند دریافتی های متفاوتی دارند. به طور میانگین در دریافتی حقوق این افراد حقوق حداقل 5/2 میلیون مشاهده شده است که در برخی موارد با توجه به حساسیت و مسئولیتی که دارند حقوق این افراد به بیش از چند ده میلیون هم می رسد.

ارسال نظر