آشنایی با رشته اقیانوس شناسی

نوشته شده توسط

الو استخدام

آشنایی با رشته اقیانوس شناسی

از رشته های زیر گروه علوم تجربی یک رشته که بسیار پرکاربرد است اما دانش آموزان کمی به سمت آن رشته گرایش پیدا کرده¬اند و آن را برای ادامه تحصیل خود انتخاب می کنند رشته اقیانوس شناسی است. درباره این رشته باید بگوییم با توجه به اینکه وسعت بسیار زیادی از کره زمین را آب تشکیل داده و دریاها و اقیانوس ها و مباحث مربوط به آنها از جمله از نظر دسترسی راه ها و زمینه اقتصادی بالا بسیار اهمیت دارد نیاز به مطالعات و پژوهش های بسیار بیشتری در این زمینه را دارد. باید گفت کشورهایی که مرزهای آبی دارند و یا به دریا نزدیک هستند این رشته دارای اهمیت ویژه¬ای است و در کشور ما نیز به دلیل مرزهای آبی که در شمال و جنوب داریم و هم چنین بهره برداری هایی که در اقتصاد و دیگر فعالیت ها وجود دارد نیازمند بهره بردن بیشتری از دانش آموختگان این رشته هستیم.

هدف این رشته را باید به طور جامع انجام تحقیقات، پژوهش ها، ارائه آموزش های لازم برای اقدامات مربوط به اقیانوس یا دریاها و شناخت مسائل علوم دریایی بیان کنیم. یک موضوع که جزو اولین مسائلی که بشر به آن دقت داشته و دارد را باید آب بدانیم به طوری که آنها خانه ها و زندگی های خود در کنار آب و مسیرهای آن بنا می کردند و بسیاری از مایحتاج خود را از آب به دست می آوردند که با گذر زمان و پیشرفت هایی که حاصل شد امروز تعاملات تجاری و اقتصادی و تأثیرپذیری که دریاها بر روی زندگی افراد هر کشوری دارد را باید بیشتر از مباحث دیگر بیان کنیم. دانش آموزان قبل از اینکه این رشته را انتخاب کنند باید به چند نکته توجه کنند و ویژگی های خود را شناخته و سپس وارد این رشته شوند. دانش آموزان علاقه مند به این رشته باید در درس های فیزیک،شیمی، زیست و زمین شناسی قوی باشند و مباحث مربوط به آنها را کاملاً درک کرده و قدرت تفسیر آنها را داشته باشند، مورد دیگر قدرت تجزیه و تحلیل داشتن برای حاصل شدن یک نتیجه کاربردی در انجام تحقیقات و پژوهش های است که انجام می دهند. مورد دیگر را باید روحیه همکاری داشتن ذکر کنیم زیرا انجام فعالیت های این رشته و تحقیقات مربوط به آن نیازمند کار تیمی است و اگر فردی توانایی انجام فعالیت ها به صورت گروهی را نداشته باشد نمی تواند به موفقیت بالایی برسند و یا اینکه زمینه فعالیتی خود را به نحو احسن انجام دهند. یکی دیگر از ویژگی ها را باید تحمل شرایط دریایی بدانیم زیرا در اکثر موارد انجام تحقیقات و بررسی ها نیازمند این است که افراد بر روی کشتی و یا در اعماق دریاها فعالیت داشته باشند که این خود علاوه بر داشتن قدرت بدنی بالا نیازمند یک روحیه دوری از خانواده و شرایط زندگی بر روی دریا را را دارد. از مواردی که باید دانشجویان به آن دقت شود را باید شرایط اقتصادی ذکر کنیم زیرا انجام تحقیقات و بررسی های لازم در هر زمینه ­ای هزینه خاص خود را دارد که باید گفت مدیریت هزینه های انجام شده به طوری که بهینه ترین حالت انتخاب شود و بازده و تأثیر بیشتری را نتیجه دهد باید مورد توجه قرار بگیرد. دانش آموختگان رشته اقیانوس شناسی باید به این آگاهی برسند که مطالعات، تحقیقات و بررسی های آنها بر روی زندگی و ارتقاء سطح کیفی افراد جامعه خود بسیار تأثیر گذار است به طور مثال بر هیچ کس پوشیده نیست که ذخایر موجود در خشکی روز به روز در حال کاهش و یا نابودی هستند و برای نجات این منابع و یا کاهش وابستگی به آنها مطالعات اقیانوس شناسی از مهم ترین فاکتورها به شمار می رود. در بسیاری از کشورها برای رشته اقیانوس شناسی و گرایش های آن در مقاطع بالاتر نگاه ویژه­ای معطوف است و سالانه هزینه های بسیار زیادی برای انجام آزمایشات و تحقیقات لازم در دانشگاه ها و موسسات وابسته به دانشگاه ها اختصاص داده می شود زیرا پیشرفت های دریایی از نظر تجاری و اقتصادی و هم چنین از نظر نظامی و دفاعی هم باعث یک احساس امنیت و ثبات برای هر کشوری به خصوص کشورهایی که مرز آبی دارند و یا به دریاها دسترسی آسانی دارند را حاصل می کند. رشته اقیانوس شناسی برای پیش برد اهداف خود در زمینه های مختلف دارای گرایش های متفاوتی است که هر کدام مباحث خود را برای تأثیر گذاری بر روی جامعه مورد بررسی قرار داده و نتیجه فعالیت های خود را پیاده سازی می کنند.

گرایش های رشته اقیانوس شناسی

- گرایش فیزیک دریا : شناخت پدیده ها، رویدادها و خواص فیزیک دریا و مباحث مربوط به توزیع دما، شوری و چگالی از جمله مواردی هستند به دانشجویان این گرایش آموزش داده می شود. مطالعات مربوط به ویژگی های محیط دریا مانند نور، الکترومغناطیس و صوت برای استفاده از کاربردهایی که دارند صورت می گیرد و تحقیقات مربوط به توزیع دما، شوری و چگالی در سراسر حوزه دریایی اطلاعاتی نظیر انتقال جرم آب دریا، فرآیندهای اختلاطی و سایر مولفه های فیزیکی در دریا را به ارمغان می آورد. اهمیت فیزیک دریا بیشتر از هر موردی دیگر را باید تأثیر گذاری در اقتصاد بیان کنیم. مهم ترین فرآورده های دریایی بدون شک و تردید فرآورده های نفتی است که احداث بنادر نفتی و یا سکوی نفتی قبل از هر چیزی نیازمند مهارت و تخصص دانش آموخته فیزیک دریاست. احداث نیروگاه ها مورد دیگری است که باید به آن اشاره کنیم که مطالعات فیزیک دریا می تواند بر روی آن نقش به سزایی داشته باشد. نکته مهم دیگر را باید بهره گیری از آن برای پیش بینی وضع آب و هوا ذکر کنیم زیرا شرایط آب وهوایی و آگاهی از آن می تواند بر روی مسائل بسیار زیادی از جمله حمل و نقل های هوایی و زمینی و صنعت کشاورزی تأثیر داشته باشد. حرکات آب دریا، جزر و مد و امواج دریا می توانند یک اطلاعات بسیار خوبی برای پیش بینی آب و هوایی حاصل کند. دینامیک اقیانوس شناسی و هواشناسی دو گرایش رشته فیزیک دریا هستند که دانشجویان با توجه به علاقه­ای که دارند می توانند یکی از آنها را برگزینند و در آن به ادامه تحصیل بپردازند.

- دروس اصلی و تخصصی گرایش فیزیک دریا : مبانی فیزیک دریا، هواشناسی عمومی، هواشناسی دریایی، ابزارشناسی و عملیات میدانی در دریا، آلاینده های دریایی و روش های کنترل آن، رسوب شناسی، محیط زیست سواحل دریایی، مبانی شیمی دریا، مبانی  زمین شناسی فیزیکی دریا، مبانی زیست دریا (گیاهان و جانوران دریایی)، مدل سازی عددی در اقیانوس شناسی فیزیکی، نظریه های امواج جزر و مد، معادلات دیفرانسیل و کاربردهای آن، زبان تخصصی

- گرایش زیست شناسی دریا : یک تعریف مختصر و مفید در مورد این گرایش را می توانیم مطالعه بر روی دنیای زنده ای که در دریاها و اقیانوس ها وجود دارد را بیان می کنیم. زیست شناسی دریا، مشاهده و محافظت از گیاهان، جلبک ها و جزیره های مرجانی و به طور کلی فعالیت هایی که مربوط به زیست دریاها و اقیانوس­ها هستند را شامل می شود. در رابطه با این گرایش باید بگوییم افراد خاص خود را می طلبد زیرا جست جو کردن در اعماق دریاها، نزدیکی به جانداران و قدم زدن در جنگلی از گیاهان در زیر آب خود یک شجاعت خاص را می خواهد که هر کسی ندارد. مهم ترین مهارت لازم برای این گرایش را باید روحیه کار علمی و تحقیق و پژوهش داشتن و مورد دیگر را باید کسب مهارت های لازم در زمینه غواصی اشاره می کنیم. تحقیق بر روی تأثیر دریاها و اقیانوس ها بر روی زمین،تحقیق در مورد بیولوژی و زیست بومی دریا و دسته بندی گونه های دریایی از جمله مواردی هستند که باید از وظایف دانش آموختگان این گرایش ذکر کنیم. جانوران دریایی، آلودگی دریایی، بوم شناسی دریایی و گیاهان دریایی از گرایش های رشته زیست شناسی دریا هستند.

- دروس اصلی گرایش زیست شناسی دریا: زیست شناسی پیشرفته دریا، بوم شناسی پیشرفته دریا، مدیریت و اثرات انسان بر دریاها، ویژگی های زیستی آب های دریایی ایران (خلیج فارس،دریای عمان و دریای خزر)، ویژگی های غیر زیستی آب های دریایی ایران (خلیج فارس،دریای عمان و دریای خزر)، آلودگی آب های دریایی ایران (خلیج فارس،دریای عمان و دریای خزر)

- گرایش زمین شناسی دریا : اهداف این گرایش را باید شناسایی بستر دریاها، اقیانوس ها، دریاچه ها و ویژگی های زمین شناسی و تغییرات پهنه ساحلی را بیان کنیم. اما باید به این نکته اشاره کنیم با توجه به اهمیت اقتصادی، توسعه­ ای و بنیادی و زیست محیطی که در این گرایش وجود دارد در کشور ما به آن توجه چندانی نمی شود که این خود نیاز دارد در مورد این رشته و اهمیت آن اطلاع رسانی شود. انجام مطالعات زمین شناسی ساحلی برای سازه های ساحلی و نزدیک ساحلی، مطالعات زمین شناسی برای سازه های فراساحلی، مطالعات فرسایش و رسوب گذاری در دریا و اقیانوس­ها، مطالعات مرتبط با خطوط انتقال ساحلی و بستر دریا از جمله وظایف این دانش آموختگان است.

- دروس اصلی و تخصصی گرایش زمین شناسی دریا : مدیریت داده های دریایی، شیمی و ژئوشیمی دریا، رسوب شناسی دریایی، ژئوفیزیک دریایی، زمین شناسی مهندسی دریا، منابع اقتصادی غیرزنده دریایی، زمین شناسی ساحلی و دریایی

- گرایش شیمی دریا : از گرایش های پرکاربرد که بر روی دیگر گرایش ها اثر دراد همین گرایش شیمی دریا است. انجام تحقیقات و مطالعات در مورد مباحث نفت و گاز، خصوصیات شیمی آب، شیمی آلاینده ها،معادن و کانی ها، ترکیبات شیمیایی آب دریاها، نمک زدایی، تأثیر آلودگی ها و ارگانیسم های موجود در دریا را باید از اهداف این گرایش ذکر کنیم.

دروس تخصصی گرایش شیمی دریا : شیمی آلی پیشرفته، شیمی معدنی پیشرفته، شیمی آلاینده های دریایی، روش های نوین دستگاهی و جداسازی، اقیانوس شناسی، شیمی فیزیک پیشرفته، شیمی تجزیه پیشرفته

بازارکار و درآمد رشته اقیانوس شناسی

با توجه به اهمیت رشته اقیانوس شناسی در بخش های مختلف و فعالیت های متنوعی که در این رشته وجود دارد باید بگوییم این رشته در ایران به طور کامل شناخته نشده است. مهم ترین تأثیر رشته اقیانوس شناسی را باید در بحث ترابری و حمل و نقل و اقتصاد و تجارت بیان کنیم که نیازمند توجه هر چه بیشتر به این رشته می باشد. سازمان های محیط زیست، سازمان شیلات، انجام تحقیقات بر روی زمین شناسی دریایی، وزارت جهاد کشاورزی، مراکز تحقیقات بر روی ارزش های مواد غذایی، انجام تحقیقات بر روی فیزیولوژی آبزیان، انجام تحقیقات بر روی آلودگی آب ها، فعالیت های مربوط به حوزه شیمی آب و دریا، اداره هواشناسی، اداره سواحل ، بنادر و کشتیرانی از جمله فعالیت هایی هستند که دانش آموختگان این رشته می توانند در آنها فعالیت داشته و برای جامعه و کشور مفید واقع شوند. دانش آموختگان این رشته اگر در بخش دولتی استخدام شوند حقوقی متناسب با قوانین کشوری دریافت خواهند کرد و اگر در مراکز و بخش های خصوصی استخدام شوند متناسب با مهارت و تخصصی که دارند قرارداد می بندند. در مورد حقوق دریافتی باید بگوییم بین 2 تا 10 میلیون هم در دریافتی ها مشاهده شده است که این اختلاف می تواند به خاطر ماموریت ها و نوع فعالیت ،تجربه و تخصص باشد.

ارسال نظر