آشنایی با رشته زبان و ادبیات عربی

نوشته شده توسط

الو استخدام

آشنایی با رشته زبان و ادبیات عربی

یکی از زبان های خارجه که طرفداران خاص خود را در کشور دارد رشته زبان و ادبیات عربی است که مهم ترین دلیل برای اینکه به این رشته توجه خاصی می شود و دانش آموزان در مقاطع تحصیلی با قواعد و قوانین آن آشنا می شوند زبان قرآن که زبان عربی است و هم چنین دین اسلام را باید اشاره کنیم. مورد دیگر برای اهمیت دادن به این رشته را باید همسایگانی بدانیم که اطراف کشور ما هستند و ارتباط داشتن با آنها نیازمند آگاهی به زبان آنهاست.

دانش آموزان برای ورود به این رشته باید حتماً در رشته علوم انسانی تحصیل کرده باشند زیرا مانند سایر زبان های دیگر زبان عربی جزو رشته های شناور نیست که این خود یکی از مسائلی است که برخی از کارشناسان به آن اعتراض دارند. به عنوان مثال کسی که در رشته فنی و حرفه ای و یا رشته ریاضی تحصیل کرده است پس از اتمام تحصیلات خود در مقطع دبیرستان، برای شرکت در این رشته دانشگاهی مجاز نیست هر چند که در درس عربی بسیار قوی باشند یا درصد بالایی از سوالات عربی را در کنکور پاسخ داده باشد.اما یک دید خوبی نسبت به سایر زبان های خارجه به  زبان و ادبیات عربی وجود دارد و آن این است که در کشور به زبان عربی به عنوان یک زبان بیگانه نگاه نمی شود و مهم ترین دلیل آن ارتباط داشتن با کشورهای مسلمان را باید بیان کنیم. اما درباره زبان عربی باید بگوییم از کامل ترین زبان های دنیاست به عنوان مثال برای افراد از نظر جنسیت از نظر جمع بودن، دونفر بودن و متکلم بودن ضمایر خاص خود را به کار می برد. برای نمونه در زبان فارسی می گوییم او رفت اما معلوم نیست این او چه جنسیتی دارد ولی در زبان عربی با توجه به مذکر و مونث بودن ضمیر مربوطه  به کار برده می شود که شنونده از او برداشت درستی کند. در زبان انگلیسی هم مواردی هست که عربی به آن برتری دارد برای مثال می گوییم آنها رفتند که این آنها می تواند مفاهیم خاصی داشته باشد که مخاطب آن را برداشت کند در صورتی که در عربی برای آنها قواعد و قوانینی استفاده می شود که آنها دقیقاً مشخص باشند. مورد دیگر را می توانیم نقش اعراب فتحه،کسره و ضمه و... را بیان کنیم به عنوان مثال فتحه می تواند نقش یک مفعول و ضمه نقش یک فاعل را بیان کند مثال دیگر را می توانیم تفاوت استفاده از کلمات در جایگاهی که هستند بیان کنیم به عنوان مثال ایهاالرسول با ایهالنبی به یک مفهوم هستند اما در جایی که عمومی بودن هدف است و در جایی که خصوصی بودن هدف است باید از کلمه مورد نظر استفاده شود. از ویژگی های مهمی دانش آموزانی که قصد دارند این رشته را برای تحصیل در دانشگاه انتخاب کنند باید در مرحله اول علاقه به زبان و ادبیات عربی را اشاره کنیم و به این دقت شود که این زبان ریزه کاری های بسیاری دارد که شاید حتی تلفظ نادرست یک حرف یا قرار دادن نادرست اعراب در کلمات می تواند مفهوم جمله و یا لغت را تغییر دهد به همین دلیل دقت داشتن بالا در این رشته بسیار مهم است. مورد دیگر در این زبان را باید قدرت تجزیه و تحلیل داشتن را باید بدانیم زیرا نحو و صرف در این رشته از اهمیت بسیار بالایی برخوردار است. نکته دیگر را باید نگاه تخصصی به این رشته در دانشگاه بیان کنیم که دانشجویان باید با تاریخ و ادبیات عرب در دوره های مختلف، متون نظم و نثر در دوره های مختلف تاریخی،ادبیات تطبیقی و انواع نامه نگاری ها،مقاله نویسی و مکالمه و آثار بزرگان عرب آشنا می شوند.یک دانش آموخته رشته زبان و ادبیات عربی قبل از اینکه در این رشته به مهارت و تخصص برسد باید در زبان و ادبیات فارسی مهارت های لازم را کسب کند. برای برگرداندن و یا تفسیر زبان عربی به زبان فارسی و انتقال فعالیت های مختلف در این زبان خود نیازمند یک ارتباط برقرار کردن بین این دو زبان را می طلبد که دانشجویان باید به خوبی آن را پیاده سازی کنند.یکی از مواردی که باید به آن اشاره کنیم کلمات عربی بسیار زیادی است که در زبان و ادبیات فارسی وارد شده­اند به طوری که در برخی جمله های کاربردی و مکالمات روزمره شاید اگر بگوییم به اندازه قابل توجهی از کلمات عربی استفاده می شود اغراق نکرده­ایم. البته لازم به ذکر است که در منابع و کتب بزرگان عرب از تأثیرپذیری زبان فارسی به خصوص اشعار ایرانیان صحبت به میان آمده است که خود می تواند از دلایل ارتباط این دو زبان و هم پوشانی که با یکدیگر دارند باشد. یکی از مواردی که در بالا یک اشاره به آن کردیم نیاز به زبان عربی به خاطر دین اسلام بود که باید بگوییم مکان های زیارتی ائمه اطهار علیهم السلام خود نیاز به این رشته را بیشتر کرده است. باید بگوییم بیش از 95 درصد مکان های زیارتی در کشورهای عربی هستند که سفر کردن و زیارت این ائمه خود نیازمند یک شناخت و آگاهی به این زبان و هم چنین مترجمانی دارد که به زبان عربی مسلط باشند.

گرایش های رشته زبان و ادبیات عربی

- گرایش ادبیات عربی : هدف این گرایش تربیت دانشجویانی است که در مقاله نویسی، علوم ابلاغی، متون نظم و نثر، آشنایی با صرف و نحو و قواعد زبان عربی و ساختار آن به یک شناخت و درک لازم برسند. نیازی که در حوزه های علمیه به آشنایی با ادبیات عربی و برنامه های آموزشی و پرورشی با توجه به نیازهایی که در جامعه وجود دارد را باید از دلایل مهم برای توسعه این گرایش بیان کنیم . بیشترین فعالیتی که  مربوط به دانش آموختگان این گرایش است را باید تدریس و انجام بررسی های لازم در ادبیات عربی بیان کنیم.آشنایی با منابع متون تاریخ و ادوار ادبیات عرب،آشنایی با مکاتبات با کشورهای عربی از جمله مباحثی است که به دانشجویان این رشته آموزش داده می شوند. تدریس دروس ادبیات عرب و پژوهش و تحقیق در زمینه مرتبط با ادبیات عرب از جمله فعالیت هایی هستند که دانش آموختگان این گرایش انجام می دهند.

- دروس تخصصی گرایش ادبیات عربی : نحو تکمیلی 4و3و2و1، تجزیه و ترکیب 2و1، بلاغت تکمیلی 2و1، صرف تکمیلی،متون درسی 2و1، منبع شناسی، تحلیل ادبی نهج البلاغه، اعراب القرآن، اعجاز ادبی قرآن، نقد ادبی، تاریخ ادبیات 2و1، اخلاق مدرس، تعلیم وتربیت اسلامی، روان شناسی تربیتی، مدیریت و برنامه ریزی آموزشی، اصول و فنون مشاوره و راهنمایی

- گرایش مترجمی زبان عربی : همان طور که از نام این گرایش مشخص است ترجمه متون و مترجمی زبان عربی هدف این گرایش است. مهم ترین فعالیت این دانش آموختگان در مراکز و مؤسسات مترجمی و یا تأسیس دارالترجمه را باید اشاره کنیم. تربیت مترجمان در زمینه های علوم انسانی و علوم اجتماعی و تربیت ترجمه شناسان و مربیان دروس ترجمه در سطوح مختلف دانشگاهی در زمینه مسائل و کاربردهای ترجمه زبان عربی را باید از اهداف این گرایش ذکر کنیم.

- دروس تخصصی گرایش مترجمی زبان عربی : ترجمه متون ادبی؛ فرهنگی، ترجمه متون تاریخی و جغرافیایی، ترجمه متون تخصصی، ترجمه متون سیاسی، ترجمه متون مذهبی، ترجمه مطبوعات عربی، تمرین صرف و نحو، درس صرف 2و1، درس نحو 2و1، انشا 3و2و1، آیین نگارش و اصول سرپرستی

آینده شغلی و درآمد رشته زبان و ادبیات عربی

 همانطور که در بالا ذکر کردیم رشته زبان و ادبیات عربی به دلیل کتاب آسمانی قرآن و هم چنین سخنان ائمه و کتاب نهج البلاغه و علاوه بر این همسایگی با کشورهای عرب و ارتباط برقرار کردن با آنها از اهمیت بالایی برخوردار است و نیاز به دانش آموختگان زبان عربی و پیوند دیرینه­ای که این زبان با زبان و ادبیات فارسی دارد بر همگان روشن است و به این دلایل می توانیم بگوییم این رشته از رشته هایی است که دارای بازار کار خوبی است. مهم ترین چیزی که باید درباره این رشته بیان کنیم داشتن توانایی های لازم از هر نظری برای این رشته است و هر چه دانش آموختگان در این رشته به زبان عربی مسلط باشند می توانند شرایط کاری بهتری داشته و درآمد بیشتری هم داشته باشند. حضور در قوه قضائیه به عنوان مترجم رسمی دادگستری، ترجمه متون عربی در صورتی که به سطح بالایی رسیده باشند، تدریس در آموزش و پرورش به عنوان دبیر عربی و هم چنین دبیر قرآن، تدریس در آموزشگاه های زبان چه خصوصی و چه دولتی، فعالیت داشتن در وزارت خانه های کشور، به عنوان مترجمی در سفر به کشورهای عربی، سفارت خانه های کشورهای عربی، فعالیت داشتن در صدا و سیما، کار در مجلات و روزنامه ها و مؤسسات پژوهشی مرتبط با زبان عربی و هم چنین تدریس دانشگاهی از جمله فعالیت هایی هستند که دانش آموختگان رشته زبان و ادبیات عربی انجام می دهند. درباره حقوق دریافتی دانش آموختگان این رشته باید بگوییم تفاوت های بسیار زیادی است علاوه بر فعالیت داشتن در بخش های خصوصی و دولتی، میزان تسلط به این زبان در حوزه های مختلف از دلایل این اختلاف هستند. به طور مثال دانش آموخته­ای که در دانشگاه تدریس می کند با دانش آموخته ای که در آموزش و پرورش استخدام شده است یا کسی که در وزارت خانه مشغول به خدمت است و دانش آموخته ای که به عنوان مترجم فعالیت دارد و به طور مستقل کار می کند نمی توانند حقوق هایی ، با اختلاف های جزئی داشته باشند. به طور میانگین حداقل حقوق دریافتی برای دانش آموختگان رشته زبان و ادبیات عربی 5/1 میلیون مشاهده شده و در مورد حداکثر حقوق نیز باید بگوییم در برخی موارد حتی بالای چندین میلیون هم در قراردادهای این دانش آموختگان مشاهده می شود. دانش آموزان برای ورود به این رشته باید حتماً در رشته علوم انسانی تحصیل کرده باشند زیرا مانند سایر زبان های دیگر زبان عربی جزو رشته های شناور نیست که این خود یکی از مسائلی است که برخی از کارشناسان به آن اعتراض دارند. به عنوان مثال کسی که در رشته فنی و حرفه ای و یا رشته ریاضی تحصیل کرده است پس از اتمام تحصیلات خود در مقطع دبیرستان، برای شرکت در این رشته دانشگاهی مجاز نیست هر چند که در درس عربی بسیار قوی باشند یا درصد بالایی از سوالات عربی را در کنکور پاسخ داده باشد.اما یک دید خوبی نسبت به سایر زبان های خارجه به  زبان و ادبیات عربی وجو دارد و آن این است که در کشور به زبان عربی به عنوان یک زبان بیگانه نگاه نمی شود و مهم ترین دلیل آن ارتباط داشتن با کشورهای مسلمان را باید بیان کنیم.  اما درباره زبان عربی باید بگوییم از کامل ترین زبان های دنیاست به عنوان مثال برای افراد از نظر جنسیت از نظر جمع بودن، دونفر بودن و متکلم بودن ضمایر خاص خود را به کار می برد. برای نمونه در زبان فارسی می گوییم او رفت اما معلوم نیست این او چه جنسیتی دارد ولی در زبان عربی با توجه به مذکر و مونث بودن ضمیر مربوطه   به کار برده می شود که شنونده از او برداشت درستی کند. در زبان انگلیسی هم مواردی هست که عربی به آن برتری دارد برای مثال می گوییم آنها رفتند که این آنها می تواند مفاهیم خاصی داشته باشد که مخاطب آن را برداشت کند در صورتی که در عربی برای آنها قواعد و قوانینی استفاده می شود که آنها دقیقاً مشخص باشند. مورد دیگر را می توانیم نقش اعراب فتحه،کسره و ضمه و... را بیان کنیم به عنوان مثال فتحه می تواند نقش یک مفعول و ضمه نقش یک فاعل را بیان کند مثال دیگر را می توانیم تفاوت استفاده از کلمات در جایگاهی که هستند بیان کنیم به عنوان مثال ایهاالرسول با ایهالنبی به یک مفهوم هستند اما در جایی که عمومی بودن هدف است و در جایی که خصوصی بودن هدف است باید از کلمه مورد نظر استفاده شود. از ویژگی های مهمی دانش آموزانی که قصد دارند این رشته را برای تحصیل در دانشگاه انتخاب کنند باید در مرحله اول علاقه به زبان و ادبیات عربی را اشاره کنیم و به این دقت شود که این زبان ریزه کاری های بسیاری دارد که شاید حتی تلفظ نادرست یک حرف یا قرار دادن نادرست اعراب در کلمات می تواند مفهوم جمله و یا لغت را تغییر دهد به همین دلیل دقت داشتن بالا در این رشته بسیار مهم است. مورد دیگر در این زبان را باید قدرت تجزیه و تحلیل داشتن را باید بدانیم زیرا نحو و صرف در این رشته از اهمیت بسیار بالایی برخوردار است. نکته دیگر را باید نگاه تخصصی به این رشته در دانشگاه بیان کنیم که دانشجویان باید با تاریخ و ادبیات عرب در دوره های مختلف، متون نظم و نثر در دوره های مختلف تاریخی، ادبیات تطبیقی و انواع نامه نگاری ها،مقاله نویسی و مکالمه و آثار بزرگان عرب آشنا می شوند.یک دانش آموخته رشته زبان و ادبیات عربی قبل از اینکه در این رشته به مهارت و تخصص برسد باید در زبان و ادبیات فارسی مهارت های لازم را کسب کند. برای برگرداندن و یا تفسیر زبان عربی به زبان فارسی و انتقال فعالیت های مختلف در این زبان خود نیازمند یک ارتباط برقرار کردن بین این دو زبان را می طلبد که دانشجویان باید به خوبی آن را پیاده سازی کنند.یکی از مواردی که باید به آن اشاره کنیم کلمات عربی بسیار زیادی است که در زبان و ادبیات فارسی وارد شده­اند به طوری که در برخی جمله های کاربردی و مکالمات روزمره شاید اگر بگوییم به اندازه قابل توجهی از کلمات عربی استفاده می شود اغراق نکرده­ایم. البته لازم به ذکر است که در منابع و کتب بزرگان عرب از تأثیرپذیری زبان فارسی به خصوص اشعار ایرانیان صحبت به میان آمده است که خود می تواند از دلایل ارتباط این دو زبان و هم پوشانی که با یکدیگر دارند باشد. یکی از مواردی که در بالا یک اشاره به آن کردیم نیاز به زبان عربی به خاطر دین اسلام بود که باید بگوییم مکان های زیارتی ائمه اطهار علیهم السلام خود نیاز به این رشته را بیشتر کرده است. باید بگوییم بیش از 95 درصد مکان های زیارتی در کشورهای عربی هستند که سفر کردن و زیارت این ائمه خود نیازمند یک شناخت و آگاهی به این زبان و هم چنین مترجمانی دارد که به زبان عربی مسلط باشند.

گرایش های رشته زبان و ادبیات عربی

- گرایش ادبیات عربی : هدف این گرایش تربیت دانشجویانی است که در مقاله نویسی، علوم ابلاغی، متون نظم و نثر، آشنایی با صرف و نحو و قواعد زبان عربی و ساختار آن به یک شناخت و درک لازم برسند. نیازی که در حوزه های علمیه به آشنایی با ادبیات عربی و برنامه های آموزشی و پرورشی با توجه به نیازهایی که در جامعه وجود دارد را باید از دلایل مهم برای توسعه این گرایش بیان کنیم . بیشترین فعالیتی که  مربوط به دانش آموختگان این گرایش است را باید تدریس و انجام بررسی های لازم در ادبیات عربی بیان کنیم. آشنایی با منابع متون تاریخ و ادوار ادبیات عرب، آشنایی با مکاتبات با کشورهای عربی از جمله مباحثی است که به دانشجویان این رشته آموزش داده می شوند. تدریس دروس ادبیات عرب و پژوهش و تحقیق در زمینه مرتبط با ادبیات عرب از جمله فعالیت هایی هستند که دانش آموختگان این گرایش انجام می دهند.

- دروس تخصصی گرایش ادبیات عربی : نحو تکمیلی 4و3و2و1، تجزیه و ترکیب 2و1، بلاغت تکمیلی 2و1، صرف تکمیلی، متون درسی 2و1، منبع شناسی، تحلیل ادبی نهج البلاغه، اعراب القرآن، اعجاز ادبی قرآن، نقد ادبی، تاریخ ادبیات 2و1، اخلاق مدرس، تعلیم وتربیت اسلامی، روان شناسی تربیتی، مدیریت و برنامه ریزی آموزشی، اصول و فنون مشاوره و راهنمایی

- گرایش مترجمی زبان عربی : همان طور که از نام این گرایش مشخص است ترجمه متون و مترجمی زبان عربی هدف این گرایش است. مهم ترین فعالیت این دانش آموختگان در مراکز و مؤسسات مترجمی و یا تأسیس دارالمترجمه را باید اشاره کنیم. تربیت مترجمان در زمینه های علوم انسانی و علوم اجتماعی و تربیت ترجمه شناسان و مربیان دروس ترجمه در سطوح مختلف دانشگاهی در زمینه مسائل و کاربردهای ترجمه زبان عربی را باید از اهداف این گرایش ذکر کنیم.

- دروس تخصصی گرایش مترجمی زبان عربی : ترجمه متون ادبی؛فرهنگی، ترجمه متون تاریخی و جغرافیایی، ترجمه متون تخصصی، ترجمه متون سیاسی، ترجمه متون مذهبی، ترجمه مطبوعات عربی، تمرین صرف و نحو، درس صرف 2و1، درس نحو 2و1، انشا 3و2و1، آیین نگارش و اصول سرپرستی

آینده شغلی و درآمد رشته زبان و ادبیات عربی

 همانطور که در بالا ذکر کردیم رشته زبان و ادبیات عربی به دلیل کتاب آسمانی قرآن و هم چنین سخنان ائمه و کتاب نهج البلاغه و علاوه بر این همسایگی با کشورهای عرب و ارتباط برقرار کردن با آنها از اهمیت بالایی برخوردار است و نیاز به دانش آموختگان زبان عربی و پیوند دیرینه­ای که این زبان با زبان و ادبیات فارسی دارد بر همگان روشن است و به این دلایل می توانیم بگوییم این رشته از رشته هایی است که دارای بازار کار خوبی است. مهم ترین چیزی که باید درباره این رشته بیان کنیم داشتن توانایی های لازم از هر نظری برای این رشته است و هر چه دانش آموختگان در این رشته به زبان عربی مسلط باشند می توانند شرایط کاری بهتری داشته و درآمد بیشتری هم داشته باشند.حضور در قوه قضائیه به عنوان مترجم رسمی دادگستری، ترجمه متون عربی در صورتی که به سطح بالایی رسیده باشند، تدریس در آموزش و پرورش به عنوان دبیر عربی و هم چنین دبیر قرآن، تدریس در آموزشگاه های زبان چه خصوصی و چه دولتی، فعالیت داشتن در وزارت خانه های کشور، به عنوان مترجمی در سفر به کشورهای عربی، سفارت خانه های کشورهای عربی، فعالیت داشتن در صدا و سیما، کار در مجلات و روزنامه ها و مؤسسات پژوهشی مرتبط با زبان عربی و هم چنین تدریس دانشگاهی از جمله فعالیت هایی هستند که دانش آموختگان رشته زبان و ادبیات عربی انجام می دهند. درباره حقوق دریافتی دانش آموختگان این رشته باید بگوییم تفاوت های بسیار زیادی است علاوه بر فعالیت داشتن در بخش های خصوصی و دولتی، میزان تسلط به این زبان در حوزه های مختلف از دلایل این اختلاف هستند. به طور مثال دانش آموخته­ای که در دانشگاه تدریس می کند با دانش آموخته ای که در آموزش و پرورش استخدام شده است یا کسی که در وزارت خانه مشغول به خدمت است و دانش آموخته ای که به عنوان مترجم فعالیت دارد و به طور مستقل کار می کند نمی توانند حقوق هایی ، با اختلاف های جزئی داشته باشند.به طور میانگین حداقل حقوق دریافتی برای دانش آموختگان رشته زبان و ادبیات عربی 5/1 میلیون مشاهده شده و در مورد حداکثر حقوق نیز باید بگوییم در برخی موارد حتی بالای چندین میلیون هم در قراردادهای این دانش آموختگان مشاهده می شود.

ارسال نظر