بررسی شغل کارشناس خاک

نوشته شده توسط

الو استخدام

بررسی شغل کارشناس خاک

علم خاک شناسی بر مبنای بررسی و طبقه بندی خاک بر پایه ویژگی های فیزیکی مانند بافت و ویژگی های شیمیایی مانند درصد سدیم خاک و شرایط زیستی خاک است. در واقع کارشناس خاک، خاک را تحت عنوان یک ماده طبیعی که از هوازدگی فیزیکی و بیوشیمیایی ایجاد شده است، تحت بررسی قرار می دهد. برای کسب اطلاعات کامل تر در این زمینه شغلی تا انتهای مقاله با ما همراه باشید.

تعریف شغل

شغل کارشناس خاک به بررسی ترکیبات خاک می پردازد و در زمینه کاربردهای خاک هیچ گونه مطالعه ای ندارد. در واقع با دانستن علم خاکشناسی می توان بهترین کاربرد را برای خاک منطقه تعیین کرد و هم چنین آن را تحت حفاظت قرار داد تا از نظر کیفیتی در سطح بالاتری قرار گیرد. در ضمن در این رده شغلی فرد انواع روش های کشت فاقد خاک گیاهان را نیز آموزش می بیند که به این نوع از کشت، کشت هایدرونیک گفته می شود. در اصل متخصصان این زمینه با مطالعه و بررسی شرایط مورد نیاز زندگی گیاهان، شرایط رشد گیاهان را در محیط های فاقد خاک ایجاد می کنند. متخصصان حوزه خاک می توانند با بررسی میزان مواد غذایی موجود در خاک های متفاوت، راهی برای افزایش سطح کیفیت خاک فراهم کنند و در مقابل سعی می کنند با کاهش میزان مواد مضر خاک، در تامین کیفیت مواد غذایی خاک کمک نمایند. کارشناس می تواند با استفاده از راه حل های ترکیبی مانند استفاده از کود فسفات آمونیوم، کمبود مواد لازم در خاک را فراهم نمایند. حتی این متخصصین می توانند با استفاده از روش های غیر نرمال مانند اضافه کردن گچ به خاک سدیمی و هم چنین شستشوی پیوسته آن ها، ترکیب شیمیایی خاک را تغییر دهند. برای تغییر دادن شرایط فیزیکی خاک نیز می توانند از ابزاری مانند شخم زدن و اضافه کردن کودهای گیاهی به خاک این کار را انجام دهند. البته می توان گیاهان و جاندارانی که می توانند موجب بهبود و کیفیت شرایط فیزیکی و شیمیایی خاک شوند را نیز به خاک اضافه کنند. به عنوان مثال با اضافه نمودن شبدر یا یونجه برای خاک هایی که کمبود نیتروژن دارند بسیار تاثیرگذار است و برای خاک هایی که ترکیب شیمیایی خوبی دارند ولی دارای ساختار فشرده ای هستند می توان از کرم های خاکی استفاده کرد.

وظایف شغل کارشناس خاک

 از جمله وظایفی که می توان برای کارشناس خاک بیان نمود شامل این موارد است: متخصصین خاک در زمینه فرسایش و حفاظت خاک فعالیت می نمایند و با برنامه ریزی در این زمینه می توانند در زمینه احداث یک سد نیز مشغول شوند. کارشناسان خاک با تلاش در این زمینه می خواهند که حرکت خاک که با استفاده از کنده شدن بیش از حد اتفاق می افتد را متوقف کنند و یک شرایط ثابت را برای خاک ایجاد نمایند. چنانچه این کار را انجام ندهند فقط باعث انباشته شدن رسوبات در پشت سد ها خواهند شد و موجب کاهش طول عمر سدها می شوند که خسارت های چند میلیاردی را در پی خواهد داشت. از دیگر وظایف شغل کارشناس خاک می توان در ارتباط با بررسی شرایط شیمیایی خاک، حاصل خیزی و میزان کود موجود در خاک، بیولوژی و بیو شیمیایی خاک، تقسیم بندی خاک با احتساب شرایط فیزیکی خاک، بررسی شرایط فیزیکی و شیمیایی خاک  نیز از جمله شرایط کاری یک کارشناس خاک است.

رده بندی علم خاک شناسی

علم خاک شناسی خاک را از دو جایگاه مورد بررسی قرار می دهد و بر مبنای همین تقسیم بندی می توان در دو رشته این دانش را مورد بررسی قرار داد:

  • رشته پدولوژی و یا خاک پژوهی که بر این اساس ترکیب خاک را به عنوان یک ماده طبیعی بسیار پیچیده که حاصل از شرایط زیست فیزیکی و زیست شیمیایی است را مورد مطالعه قرار می دهد. در این شاخه از علم خاک شناسی، افراد به بررسی ترکیبات خاک می پردازند و کاربردهای خاک را مورد بررسی قرار نمی دهند.
  • رشته ادافولوژی نیز به بررسی خاک تحت عنوان یک محیط زیست و هم چنین رشد و نمو مورد بررسی قرار می دهند. در این گرایش خاک شناسی افراد به بررسی محیط زیست و هم چنین شرایط رشد گیاهان می پردازند. در ضمن این کارشناسان شرایط حاصل خیزی خاک را نیز مورد بررسی و مطالعه قرار می دهند.

شرایط کاری کارشناس خاک

از جمله محیط هایی که یک کارشناس خاک می تواند فعالیت داشته باشد می توان به کارخانه تولید کود اشاره نمود که می تواند به بررسی شرایط شیمیایی کودهای مورد نیاز خاک بپردازد. در ضمن می تواند در آزمایشگاه های خاک شناسی نیز مشغول به فعالیت گردد و با بررسی نمونه های متفاوت خاک ویژگی های شیمیایی خاک را مورد بررسی قرار دهد. حتی در برخی از موارد لازم است که کارشناس خاک برای بررسی ویژگی های خاک به آن منطقه مسافرت نماید و در آن منطقه به بررسی شرایط فیزیکی و شیمیای خاک بپردازد.

تحصیلات مورد نیاز برای ورود به شغل

خاک شناسی از جمله گرایش های تحصیلی رشته کشاورزی است و این رشته با سایر رشته های مهندسی شیمی و هم چنین مهندسی عمران در ارتباط بسیار نزدیکی است. در کل فارغ التحصیلان گرایش های مختلف تحصیلی در رشته مهندسی کشاورزی می توانند در این حوزه شغلی مشغول به فعالیت شوند. یک مهندس خاک شناسی علاوه بر تسلط در زمینه علم شیمی که دارای گرایش های متفاوتی است و شامل شیمی آلی، زیست شیمی، شیمی تجزیه و شیمی خاک،  هم چنین باید در زمینه علم فنی نیز دارای مهارت کافی باشد که شامل نقشه برداری و هم چنین تصاویر هوایی و تصاویر ماهواره ای است. در ضمن علم خاک شناسی دارای گرایش های متفاوتی است که می توان در مقطع کارشناسی ارشد نیز در آن مشغول به تحصیل شد. از جمله گرایش های مختلف تحصیلی در مقطع کارشناسی ارشد می توان به شیمی خاک، فیزیک خاک، بیولوژی و بیو تکنولوژی خاک، آلودگی خاک، حاصلخیزی خاک و فرسایش خاک، پیدایش و رده بندی خاک اشاره نمود.

وضعیت استخدامی و بازار کار خاک شناس

 مانند سایر فارغ التحصیلان رشته مهندسی کشاورزی در گرایش های مختلف تحصیلی می توانند در انواع سازمان ها و شرکت های مختلف زمینه کشاورزی و هم چنین منابع طبیعی از جمله شرکت های خدمات مهندسی آب و خاک کشور مشغول به فعالیت شوند. در ضمن از دیگر موقعیت های شغل کارشناس خاک شهرداری ها، وزارت جهاد کشاورزی و دیگر سازمان های مربوطه است که می توان مشغول به فعالیت شد. در صورتی که فرد در این سازمان ها مشغول به فعالیت شد بعد از گذشت سال ها می تواند در سمت های مختلف مدیریتی و نظارتی مشغول به فعالیت شود. در عین حال در مراکز آموزشی از جمله هنرستان های کشاورزی، دانشکده های کشاورزی، سایر مراکز آموزشی کشاورزی و سازمان های تحقیقات خاک و آب کشور، سازمان جنگل ها و مراتع و آبخیزداری کشور، سازمان بوستان ها و فضای سبز استان ها و شهرستان ها، سازمان حفاظت محیط زیست، بخش های غیر دولتی از جمله آزمایشگاه های خصوصی تست خاک و شرکت های تولید و توزیع کود شیمیایی و گیاهی از جمله مهم ترین زمینه های شغلی یک خاک شناس محسوب می گردد. ولی باید این نکته را مد نظر قرار داد که فارغ التحصیلان این رشته تحصیلی می توانند با کارآفرینی در این زمینه شغلی هم برای خود و هم برای دیگران فرصت های شغلی خوبی ایجاد نمایند. به هر حال با ایجاد شرایط کارآفرینی هم می توان به جای چشم داشت به آگهی های استخدامی سازمان ها و سایر شرکت های بزرگ و کوچک در این زمینه به ایجاد فرصت های شغلی برای جوانان کمک شایانی نمود. در زمینه شغلی فارغ التحصیلان این رشته باید بیان نمود که فرصت های شغلی در بعضی از گرایش ها به خصوص در بخش دولتی بسیار محدود است و دلیل آن این است که در بخش های کشاورزی به خاطر عدم وجود شرایط کاری برای ورود به زمینه خصوصی زمینه شغلی بسیار پایین است.

بررسی وضعیت استخدام در سایر کشورها

در این قسمت به بررسی وضعیت استخدام فارغ التحصیلان گرایش های مختلف مهندسی کشاورزی در سایر کشورها می پردازیم. این رشته تحصیلی در برخی از کشورهای جهان از جمله کشور آمریکا و استرالیا مورد بررسی قرار گرفته است. در کشور آمریکا میزان استخدام رشته مهندسی کشاورزی دارای رشد 9 درصدی است در صورتی که در مورد سایر مشاغل این رشد در حدود 14 درصد می باشد. در کشور استرالیا در 5 سال گذشته میزان استخدام برای رشته تحصیلی کشاورزی از رشد منفی 1.4 درصدی برخوردار است که برای این گرایش تحصیلی از رشد متوسطی در آینده پیش بینی می گردد.

بررسی در آمد شغل کارشناس خاک

میزان درآمدی که یک کارشناس خاک می تواند بدست بیاورد کاملا به نوع کار و هم چنین محل فعالیت کارشناس بستگی دارد، در ضمن به شهر و محل فعالیت و سایر عوامل نیز وابسته است. با در نظر گرفتن این نکته که میزان فارغ التحصیلان این رشته با نیازهای بازار تطابق ندارد، پس نمی توان انتظار داشت که کارشناس خاک در کشور بتواند درآمد قابل توجهی داشته باشد. از طرف دیگر برخی از کارشناسان در این حوزه اقدام به تولید کار و بحث کارآفرینی در این زمینه می نمایند که می توانند بعد از گذشت سال ها منبع درآمد قابل توجهی در این زمینه کسب نمایند. در عین حال می توانند هم برای خود و هم برای سایرین ایجاد کار نمایند و در این زمینه به تولید علمی و بهینه فرآورده های کشاورزی بپردازند. براساس پژوهش هایی که در این زمینه ارائه شده است متوسط درآمدی که یک کارشناس خاک می تواند داشته باشد به صورت میانگین از 1700000 تا 4000000 تومان است. البته میزان سابقه کاری و هم چنین تجربه کاری، تخصص افراد، حوزه های متفاوت کاری، نوع فعالیت و شهر محل فعالیت نیز در میزان درآمد تاثیر دارد.

مطلب پایانی

با توجه به مطالبی که در این مقاله ارائه شد، شغل کارشناس خاک یک شاخه ای از مهندسی کشاورزی است که بیشتر جنبه های زیستی خاک را مورد بحث و بررسی قرار می دهد و نیاز است که فرد به فعالیت در مزارع و محیط های خارج از شهر علاقه داشته باشد و هم چنین به محیط های زیستی نیز علاقه مند باشد. به هر حال امیدواریم با مطالعه مطالب این مقاله اطلاعات کاملی را بدست آورده باشید.

 

ارسال نظر